Mapa pomocy regionalnej na lata 2028-2034: wstępne założenia
Polska jest dziś w innym miejscu niż w momencie przystąpienia do UE w 2004 r. Wtedy PKB na mieszkańca w standardzie siły nabywczej wynosił ok. 50% średniej UE. W 2025 r. było to już ponad 80%.
To dobrze świadczy o polskiej gospodarce, ale pociąga ze sobą negatywne konsekwencje dla dostępności wsparcia publicznego. Im bogatszy region, tym trudniej uzyskać wysoką regionalną pomoc inwestycyjną dla realizowanej w nim inwestycji. Zmiany w mapie, na bazie której przyznawane jest takie wsparcie, nie są więc przypadkowe – stoją za nimi przede wszystkim dane o sytuacji gospodarczej poszczególnych części kraju.
Dlaczego mapa może się zmienić?
Regionalna pomoc inwestycyjna ma wspierać słabiej rozwinięte obszary. Mapa pomocy regionalnej wskazuje więc, gdzie można udzielać pomocy i jaka może być jej maksymalna intensywność.
Im wyższy poziom rozwoju regionu, tym mniejsza przestrzeń na wysokie wsparcie.
Jeszcze kilka lat temu dostęp do wsparcia był szerszy. Przykładowo w latach 2014-2020 region Mazowiecki, obejmujący Warszawę i okolice, kwalifikował się do pomocy z intensywnościami od 10% do 35%. W obecnej mapie (na lata 2022-2027) Warszawa i część otaczających ją powiatów mają już intensywność 0%.
Po 2027 r. ten kierunek może być jeszcze bardziej widoczny. Część lokalizacji może wypaść z mapy, a część pozostać na niej z niższą intensywnością.
Jakie są założenia mapy na lata 2028-2034?
Obecna mapa obowiązuje do 31 grudnia 2027 r. Komisja Europejska prowadzi konsultacje projektu zmian, które mają być podstawą dla map na lata 2028-2034. Uwagi można zgłaszać od 28 lipca do 30 września 2026 r.
Warto zaznaczyć, że jest to nadal projekt, a nie zatwierdzona dla naszego kraju mapa. Mimo to wyznacza on limity, w których Polska będzie musiała wskazać konkretne obszary objęte pomocą. Najważniejsze są tu dwie liczby:
- 80,72% ludności kraju – maksymalny łączny zasięg obszarów kwalifikujących się do pomocy;
- 7,10% ludności kraju – pula przewidziana dla nieokreślonych z góry obszarów „c”.
Te liczby pokazują ogólny kierunek projektu.
Na poniższej mapie widać, jak te założenia mogą przełożyć się na sytuację poszczególnych regionów (poniżej wartości procentowej widać liczby, które pokazują zmianę względem obowiązującej obecnie mapy pomocy regionalnej):
Jak widać, regionalna pomoc inwestycyjna w Polsce nie znika zupełnie, ale część regionów będzie miała do niej ograniczony dostęp. Kluczowe znaczenie będzie miało to, czy dana lokalizacja znajdzie się w zatwierdzonej mapie jako obszar „a” albo „c”.
Kto może najbardziej odczuć skutki zmian?
Największe ryzyka dotyczą Wielkopolski, Dolnego Śląska i regionu Warszawskiego stołecznego. Wspomniane lokalizacje mogą wypaść z mapy pomocy regionalnej. Wyjątkiem będą obszary, które Polska ewentualnie wskaże w ramach puli nieokreślonych z góry obszarów „c”.
Ta pula wynosi jednak tylko 7,10% ludności kraju. W praktyce nie daje więc dużej swobody. Polska będzie musiała wybrać konkretne obszary, a pozostałe lokalizacje – nawet jeśli dziś korzystają z regionalnej pomocy inwestycyjnej – mogą wypaść z mapy.
Śląskie straci najwięcej
Poza odebraniem możliwości przyznawania regionalnej pomocy inwestycyjnej dla Dolnego Śląska i Wielkopolski, skutki zmian najdotkliwiej odczuje najprawdopodobniej Śląsk. Region ten nie miałby już statusu słabiej rozwiniętego obszaru „a”. Zostałby ujęty jako obszar przejściowy, dla którego bazowa maksymalna intensywność pomocy wyniesie 15%. Do końca 2030 r. możliwe byłoby jeszcze czasowe podwyższenie jej do 20%.
Które województwa pozostaną w lepszej sytuacji?
Są też regiony, w których nic nie powinno się zmienić. To przede wszystkim Lubelszczyzna, która powinna pozostać z najwyższym w Polsce możliwym dofinansowaniem inwestycji na poziomie 50%.
Nic nie powinno ulec zmianie również w przypadku województw, takich jak opolskie, lubuskie, zachodniopomorskie czy kujawsko-pomorskie,gdzie intensywność pomocy utrzyma się na solidnym poziomie 40%.
Warto przy tym pamiętać, że obniżenie intensywności wsparcia wynika przede wszystkim z szybkiego rozwoju danego regionu w ostatnich latach. Dlatego otwarte pozostaje pytanie: czy spadek dostępnej intensywności wsparcia powinien być oceniany wyłącznie negatywnie?
- Inne instrumenty finansowania rozwoju dla przedsiębiorców
Regionalna pomoc inwestycyjna jest tylkojednym z instrumentów finansowania rozwoju. Wykluczenie możliwości korzystania z niej w rozwiniętych regionach nie spowoduje, że nie będzie tam można dofinansować projektów B+R, efektywności energetycznej czy zielonej transformacji. Taka pomoc będzie dalej dopuszczalna.
Trzeba jednak pamiętać, że i tu lokalizacja projektu może mieć wpływ na wysokość otrzymanego wsparcia. Przykładowo, zarówno teraz, jak i w najbliższych latach, można otrzymać wsparcie na projekt B+R prowadzony w centrum Warszawy, ale łatwiej jest otrzymać wysoką pomoc na taki projekt w Lublinie niż w Warszawie.
Dodatkowo, poza lokalizacją, dla wielu projektów znaczenie będzie miał także charakter projektu i jego zgodność z celami polityki przemysłowej, klimatycznej lub innowacyjnej. Dlatego przy planowaniu rozwoju warto patrzeć szerzej niż tylko na regionalną pomoc inwestycyjną.
Mapa pomocy regionalnej na lata 2028-2034 – co oznacza dla inwestorów?
Na razie mówimy o projekcie. Dokument nie jest jeszcze obowiązującym prawem i sam wskazuje, że przedstawia wstępne stanowisko Komisji. Dopiero po przyjęciu zmian Polska przygotuje własną mapę i zgłosi ją do zatwierdzenia.
Kierunek jest jednak widoczny już teraz. Bogacenie się Polski (przynajmniej statystyczne) ogranicza przestrzeń do wysokiej regionalnej pomocy inwestycyjnej. W związku z tym:
- po pierwsze, warto zastanowić się, czy jest przestrzeń do przyspieszenia danej inwestycji i skorzystania z możliwości, które daje do końca 2027 r. obecna mapa pomocy regionalnej;
- po drugie, przy inwestycjach planowanych po 2027 r. warto sprawdzić lokalizację, harmonogram oraz dostępność alternatywnych źródeł wsparcia.
- Podsumowanie
Nowa mapa pomocy regionalnej może istotnie zmienić warunki udzielania wsparcia w Polsce. Najbardziej wrażliwe będą lokalizacje, które zgodnie z unijną statystyką dołączą do najlepiej rozwiniętych regionów. Nie musi to jednak oznaczać braku finansowania, zwłaszcza dla projektów B+R i środowiskowych.
Jeśli potrzebują Państwo wsparcia w zakresie finansowania inwestycji lub mają pytania do tego tematu, zachęcamy do kontaktu.
