Koniec SSE w 2026 r. Gdzie może kryć się nadpłacony CIT?
Z końcem 2026 r. przestaną funkcjonować Specjalne Strefy Ekonomiczny, co oznacza, że wygasną też wszystkie zezwolenia strefowe. Dla przedsiębiorców korzystających ze zwolnienia z CIT lub PIT oznacza to bezpowrotną utratę niewykorzystanych limitów pomocy publicznej.[1] Dlatego w ostatnich miesiącach tego roku warto dążyć do możliwie pełnego wykorzystania przysługującego im zwolnienia podatkowego.
Z naszego doświadczenia wynika, że niewykorzystane limity pomocy publicznej nie są problemem odosobnionym i nie zawsze wynikają z niskiej rentowności działalności zwolnionej l[2].
Skąd może wynikać nadpłacony CIT?
W praktyce niewykorzystany limit pomocy publicznej może być skutkiem zbyt zachowawczego kalkulowania dochodu zwolnionego. Część przychodów lub kosztów mogła być przypisywana do działalności strefowej i pozastrefowej w sposób, który ograniczał wykorzystanie dostępnej pomocy. Efekt? Niższy dochód zwolniony, niewykorzystany limit pomocy publicznej i nadpłacany CIT od działalności opodatkowanej.
Dlatego końcowy etap funkcjonowania SSE to dobry moment, aby wrócić do historycznych rozliczeń i sprawdzić, czy założenia przyjęte przed laty nadal są optymalne. Weryfikacja wskazanych niżej obszarów może przynieść zaskakujące rezultaty - nie tylko w postaci lepszego wykorzystania pomocy publicznej, ale także identyfikacji nadpłaconego CIT możliwego do zwrotu.
Gdzie najczęściej mogą kryć się oszczędności?
Oczywiście każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy, jednak w praktyce warto zwrócić szczególną uwagę na 7 obszarów.
1. Koszty wspólne
Koszty wspólne to wydatki, których nie da się w prosty i bezpośredni sposób przypisać wyłącznie do działalności strefowej albo pozastrefowej. Dotyczą one całej działalności przedsiębiorcy. W praktyce mogą to być m.in. koszty zarządu, księgowości, IT, HR, usług doradczych czy finansowania. Takie koszty najczęściej dzieli się między działalność zwolnioną i opodatkowaną przy użyciu określonych kluczy alokacji.
Z naszych obserwacji wynika, że ten obszar bywa traktowany dość pobieżnie. Czasem katalog kosztów wspólnych nie jest weryfikowany wystarczająco dokładnie, a czasem temat jest wręcz pomijany – zwłaszcza gdy działalność pozastrefowa ma marginalne znaczenie.
Tymczasem właśnie tutaj może kryć się realny potencjał do poprawy rozliczeń. Dużo zależy nie tylko od samych przepisów, ale także od tego, jak podatnik uzasadni przyjętą metodologię. Nawet niewielka zmiana w sposobie alokacji kosztów może istotnie wpłynąć na wysokość dochodu zwolnionego.
Dlatego warto sprawdzić przede wszystkim:
- czy katalog kosztów wspólnych zidentyfikowano kompletnie;
- czy przyjęty klucz alokacji rzeczywiście najlepiej oddaje charakter ponoszonych kosztów, czy też istnieje inna metoda, która pozwoli przypisać je bardziej miarodajnie – bez niepotrzebnego ograniczania dochodu zwolnionego[3].
2. Zakres przychodów objętych zwolnieniem
Przez lata organy podatkowe prezentowały w sprawach strefowych raczej restrykcyjne podejście do tego, jakie przychody mogą korzystać ze zwolnienia na podstawie zezwolenia.
Nie oznacza to jednak, że zwolnieniem mogą być objęte wyłącznie przychody z podstawowej sprzedaży produktów lub usług. W praktyce nadal można wskazać kategorie przychodów, które – przy odpowiednim uzasadnieniu – mogą zwiększać dochód zwolniony.
Warto więc sprawdzić, czy zakres przychodów objętych zwolnieniem zidentyfikowano prawidłowo. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy w toku działalności zakładu pojawiają się nowe rodzaje przychodów – np. z nowych produktów, przychodów okołoprodukcyjnych, rozliczeń z tytułu toolingu, rekompensat czy innych niestandardowych świadczeń.
3. Ceny transferowe
Ceny transferowe to obszar, w którym nietrudno o błędy, ale jednocześnie – w granicach rynkowych przedziałów – podatnik ma pewną przestrzeń do ukształtowania rozliczeń.
To ważne, bo sposób ustalenia cen transferowych może bezpośrednio wpływać na wysokość dochodu zwolnionego. Warto więc sprawdzić, czy ten obszar właściwie zaadresowano i czy w ramach dostępnej swobody nie da się poprawić wyniku działalności zwolnionej (np. przez odpowiednie korekty cen transferowych albo efektywniejsze ułożenie rozliczeń między zakładami).
4. Faktoring i sprzedaż wierzytelności
W ostatnich latach faktoring stał się powszechnym narzędziem finansowania działalności. Jednocześnie sposób jego podatkowego rozliczenia może wpływać nie tylko na wynik działalności opodatkowanej i zwolnionej, ale również na kalkulację kosztów wspólnych przypisywanych do działalności strefowej.
Potencjału do efektywniejszego wykorzystaia pomocy publicznej w oparciu o faktoring dostarczyła interpretacja ogólna z 15 lutego 2021 r.W oparciu o nią, to właśnieten obszar może być źródłem istotnych korekt historycznych rozliczeń.
5. Różnice kursowe
To kolejny obszar, w którym przypisanie przychodów i kosztów do działalności strefowej albo pozastrefowej nie zawsze jest oczywiste.
Warto upewnić się, że przyjęta metodologia nie prowadzi do zaniżania dochodu strefowego.
6. Instrumenty finansowe
Instrumenty zabezpieczające, finansowanie wewnątrzgrupowe czy inne operacje finansowe mogą generować istotne przychody lub koszty.
Alokacja takich przychodów i kosztów do działalności strefowej albo pozastrefowej również nie zawsze jest intuicyjna. Szczególnie ciekawe mogą być sytuacje, w których określone obszary działalności finansowej są nierentowne.
To również obszar, który warto przeanalizować przed zamknięciem rozliczeń strefowych.
7. Amortyzacja i rozliczanie kosztów w czasie
Obniżanie stawek amortyzacyjnych było swego czasu jedną z metod zwiększania wykorzystania limitu pomocy publicznej. Dziś, mimo ograniczeń wprowadzonych w tym zakresie przez ustawodawcę, pewna przestrzeń do działania nadal może istnieć. Nadal można obniżyć stawki amortyzacji środków trwałych przyjętych do używania przed 1 stycznia 2021 r. (kwestią do rozważanie jest zabezpieczenie takiego podejścia opinią zabezpieczającą).
W związku ze zbliżającym się końcem SSE szczególnego znaczenia nabiera także moment rozpoznania określonych kosztów podatkowych – zwłaszcza tych, które mogą być ujmowane inaczej dla celów bilansowych i podatkowych.
W obu przypadkach sposób rozliczania amortyzacji i kosztów podatkowych może wpływać zarówno na wykorzystanie pomocy publicznej przed 2027 r., jak i na poziom tarczy podatkowej po zakończeniu obowiązywania zwolnienia.
To nie tylko temat dla przedsiębiorców SSE
Choć obecnie największe zainteresowanie budzi zbliżający się koniec zezwoleń strefowych, warto pamiętać, że wiele zagadnień związanych z alokacją przychodów i kosztów występuje również w przypadku przedsiębiorców korzystających z decyzji o wsparciu w ramach Polskiej Strefy Inwestycji.
Wyróżnienie: Mechanika kalkulacji dochodu zwolnionego pozostaje w dużej mierze podobna, dlatego również przedsiębiorcy funkcjonujący w PSI mogą rozważyć weryfikację swoich rozliczeń.
Dobry moment na weryfikację
W wielu firmach rozliczenia strefowe funkcjonują od kilkunastu lub nawet kilkudziesięciu lat. Przyjęte kiedyś założenia często nie były od tego czasu kompleksowo weryfikowane, mimo że zmieniały się modele biznesowe, struktury finansowania czy praktyka organów podatkowych.
Dlatego warto jeszcze przed końcem 2026 r. sprawdzić, czy sposób rozliczania działalności strefowej nie prowadzi do niepotrzebnego ograniczania wykorzystania dostępnej pomocy publicznej.
Jeżeli chcieliby Państwo zweryfikować swoje rozliczenia SSE lub PSI i ocenić, czy istnieje potencjał do zwiększenia dochodu zwolnionego lub identyfikacji nadpłat CIT, zapraszamy do kontaktu.
[1] W aktualny stanie prawnym, a nic nie wskazuje na to, aby miał on się zmienić.
[2] Według informacji MF ilość niewykorzystanej pomocy wśród przedsiębiorców strefowych może przekraczać nawet 32 mld zł
[3] Stosowanie innych kluczy alokacji jest często akceptowane przez organy i sądy, jeżeli są one faktycznie bardziej adekwatne w danych okolicznościach. W takich wypadkach warto jednak rozważyć własną interpretację.
