Rząd pracuje nad zwiększeniem odpowiedzialności karnej spółek
Rząd planuje zmiany w odpowiedzialności karnej spółek, aby ułatwić pociąganie ich do odpowiedzialności zgodnie z dyrektywą UE z 5 lipca 2017 r.[1]. Projekt ma przewidywać rozszerzenie zakresu odpowiedzialności i nowe środki prawne wobec podmiotów zbiorowych. To dobry moment, by przedsiębiorstwa zweryfikowały swoje rozwiązania compliance.
Z czego wynikają zmiany?
Unijna dyrektywa zobowiązała Polskę do przyjęcia przepisów zapewniających możliwość pociągnięcia osób prawnych do odpowiedzialności za przestępstwa. W ocenie ekspertów, nasz kraj nie wykonał tego zobowiązania należycie.
Przepisy obecnie obowiązującej ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych są mocno krytykowane przez środowisko, przede wszystkim dlatego, że w praktyce są rzadko stosowane i nie działają.
Ministerstwo Sprawiedliwości rozpoczęło prace nad zmianą ustawy. Ze strony Ministerstwa wynika, że treść projektu została już przygotowana (co najmniej w części).
To kolejne podejście do zmiany zasad odpowiedzialności podmiotów zbiorowych w ostatnich latach.
Co zawiera projekt zmian ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych?
Główne założenia projektu to ułatwienie pociągnięcia spółek do odpowiedzialności i poszerzenie zakresu tej odpowiedzialności. Zmiany obejmują m.in.:
- możliwość orzekania wobec podmiotu zbiorowego środków kompensacyjnych,
- umożliwienie procedowania odpowiedzialności podmiotu zbiorowego bez warunku wcześniejszego prawomocnego skazania jego reprezentanta,
- możliwość poddania się karze przez podmiot zbiorowy, co odpowiednio łagodziłoby odpowiedzialność karną jego reprezentanta,
- możliwość zabezpieczenia na mieniu podmiotu zbiorowego obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Kiedy nowelizacja wejdzie w życie?
Przyjęcie projektu zapowiedziano na III kwartał 2026 r.
Zmiany w ustawie o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych są konieczne, jednak wymagają mądrego podejścia.
Zaostrzenie odpowiedzialności podmiotów zbiorowych i ułatwienie karania spółek za przestępstwa będzie wymagało od przedsiębiorstw wytężonej pracy nad wdrożeniem realnych i skutecznych rozwiązań w zakresie compliance – błędy w organizacji działalności podmiotu zbiorowego to jedna z podstaw odpowiedzialności spółek.
Możemy pomóc w zapewnieniu compliance w przedsiębiorstwie – jeśli potrzebują Państwo wsparcia w tym zakresie, zachęcamy do kontaktu.
[1] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371, z 5 lipca 2017 r.
