WHT od dywidend: TSUE o badaniu całego łańcucha transakcji
Rzeczywista działalność odbiorcy dywidendy nie wystarczy, by wykluczyć nadużycie zwolnienia z WHT. W sprawie Neo Group TSUE wskazał, że znaczenie mają także dalsze przepływy środków i cel całej struktury. Dla polskich płatników to sygnał, by przy weryfikacji zwolnienia spojrzeć szerzej niż tylko na bezpośredniego udziałowca.
Spór o zwolnienie dywidendy z WHT przed TSUE
Sprawa dotyczyła litewskiej spółki Neo Group, która wypłaciła dywidendę swojemu jedynemu udziałowcowi, spółce z siedzibą na Cyprze. Przy wypłacie zastosowano zwolnienie z podatku u źródła przewidziane w Dyrektywie Parent-Subsidiary.
W sprawie nie kwestionowano, że cypryjska spółka prowadziła rzeczywistą działalność gospodarczą. Wątpliwości dotyczyły jednak szerszego układu transakcji, w tym dalszego przepływu środków w grupie.
Według litewskiego organu podatkowego środki przekazywano dalej w ramach grupy, aż ostatecznie trafiły do osoby fizycznej sprawującej nad nią kontrolę. Zdaniem organu dalszy transfer stanowił spłatę sztucznie wykreowanego zadłużenia i kwotowo odpowiadał dywidendzie wypłaconej ze spółki litewskiej do spółki cypryjskiej.
Liczy się cały łańcuch transakcji
TSUE uznał, że rzeczywisty charakter działalności bezpośredniego odbiorcy dywidendy nie wyklucza stwierdzenia nadużycia. Sztuczny charakter mogą mieć inne etapy lub transakcje składające się na szersze uzgodnienie.
TSUE wskazał, że przy ocenie prawa do zwolnienia organy podatkowe mogą badać nie tylko relację między spółką wypłacającą dywidendę a jej bezpośrednim udziałowcem, lecz także:
- dalsze przekazywanie otrzymanych środków;
- powiązania czasowe i kwotowe pomiędzy przepływami;
- transakcje między innymi podmiotami z grupy;
- gospodarcze uzasadnienie poszczególnych elementów struktury.
Okoliczności te są jednak jedynie wskaźnikami. Nie przesądzają automatycznie o nadużyciu i powinny zostać ocenione łącznie z pozostałymi elementami stanu faktycznego.
Konieczne jest jednak wykazanie elementu subiektywnego, czyli zamiaru uzyskania korzyści wynikającej z przepisów unijnych, poprzez sztuczne wykreowanie warunków wymaganych do jej uzyskania. Wystarczające jest, aby ten zamiar stwierdzono w odniesieniu do co najmniej jednej ze spółek należących do grupy i uczestniczących w łańcuchu transakcji albo do osoby fizycznej, która ostatecznie korzysta z tej korzyści.
Nie ma przy tym decydującego znaczenia, że określone transakcje przeprowadzono poza państwem spółki wypłacającej dywidendę ani że korzyść podatkowa powstała dopiero na późniejszym etapie struktury.
Wiedza spółki wypłacającej nie jest konieczna
TSUE uznał również, że zakwestionowanie zwolnienia po stronie spółki zależnej wypłacającej dywidendę nie wymaga wykazania, że wiedziała ona lub powinna była wiedzieć o sztucznym mechanizmie występującym na dalszym etapie. Chodzi o mechanizm mający na celu uzyskanie korzyści podatkowej sprzecznej z Dyrektywą Parent-Subsidiary.
Konieczne jest natomiast ustalenie, że o korzyści podatkowej wiedział lub mógł wiedzieć co najmniej jeden z podmiotów należących do grupy i uczestniczących w łańcuchu transakcji albo osoba, która ostatecznie uzyskała tę korzyść.
Jednocześnie TSUE przypomniał, że to na organach podatkowych spoczywa ciężar wykazania, że w danym przypadku doszło do nadużycia.
Znaczenie wyroku dla polskich płatników
Wyrok może mieć istotne znaczenie dla polskich płatników stosujących zwolnienie z WHT na podstawie ustawy o CIT[1]. Wynika z niego, że analiza prawa do zwolnienia nie powinna ograniczać się do formalnej weryfikacji jego warunków czy oceny działalności prowadzonej przez bezpośredniego odbiorcę dywidendy.
Rzeczywista działalność bezpośredniego odbiorcy dywidendy nie gwarantuje automatycznie prawa do zwolnienia z podatku u źródła.
Z perspektywy dochowania należytej staranności zasadne może być uwzględnienie również:
- roli odbiorcy dywidendy w strukturze grupy;
- sposobu dalszego wykorzystania środków, w tym występowania dalszych transferów powiązanych z wypłatą;
- innych transakcji powiązanych, które prowadziły do powstania struktury;
- gospodarczego uzasadnienia całej struktury i transakcji, które doprowadziły do tej struktury.
Jeżeli mają Państwo wątpliwości dotyczące możliwości zastosowania zwolnienia z WHT, zakresu wymaganej weryfikacji odbiorcy płatności albo dostosowania procedur i dokumentacji, zapraszamy do kontaktu.
[1] art. 22 ust. 4 ustawy o CIT na rzecz spółek dominujących w ramach UE/EOG
