Unijny Pakiet Uproszczeń Podatkowych (Tax Omnibus i DAC Recast): nowy kierunek reform podatkowych w UE
Komisja Europejska zaproponowała Tax Omnibus i DAC Recast, czyli dwa projekty zmian w unijnych przepisach podatkowych. Pakiet ma uprościć część obowiązków podatkowych i raportowych, a dla polskich firm może być istotny przede wszystkim w kontekście działalności transgranicznej, struktur kapitałowych i finansowania zewnętrznego.
Co obejmuje EU Tax Simplification Package?
24 czerwca 2026 r. Komisja Europejska opublikowała propozycję pakietu uproszczeń podatkowych (EU Tax Simplification Package).
Pakiet obejmuje dwa projekty:
- Tax Omnibus: zmiany w zakresie kluczowych dyrektyw unijnych dotyczących podatków bezpośrednich;
- DAC Recast: uporządkowanie dyrektywy DAC, przede wszystkim w zakresie raportowania podatkowego.
Komisja chce, aby unijne przepisy podatkowe były prostsze, a obowiązki firm mniej czasochłonne. Docelowo ma to zwiększyć konkurencyjność przedsiębiorstw działających w UE.
KE szacuje, że dzięki pakietowi uproszczeń podatkowych unijne przedsiębiorstwa zaoszczędzą około 8 mld euro rocznie, z czego 3,3 mld euro na kosztach administracyjnych.
Choć projekty są dopiero na początku procesu legislacyjnego, już teraz warto zwrócić uwagę na kilka rozwiązań, które – jeśli wejdą w życie – będą mieć istotne znaczenie także dla polskich przedsiębiorców.
Jak Tax Omnibus zmieni podatek u źródła (WHT)?
Jedną z najistotniejszych propozycji jest rozszerzenie zakresu zwolnień z podatku u źródła (WHT) dla odsetek, należności licencyjnych i dywidendy wypłacanych w ramach UE.
Komisja w ramach Tax Omnibus proponuje przede wszystkim:
- Rezygnację z warunku minimalnego poziomu posiadania udziałów dla zastosowania zwolnienia z WHT przy wypłacie dywidend, odsetek i należności licencyjnych pomiędzy podmiotami z UE (obecnie 10% dla dywidend i 25% dla odsetek/licencji). Co więcej, zakres zastosowania zwolnienia z WHT dla dywidend ma zostać rozszerzony o fundusze emerytalne.
Dla odsetek i należności licencyjnych oznacza to, że również podmioty niepowiązane mogłyby korzystać ze zwolnień unijnych. Zwolnienie dywidendowe z WHT otworzyłoby się na większą liczbę struktur i udziałowców.
- Obowiązkowy pobór WHT albo odmowa podatkowego odliczenia odsetek lub należności licencyjnych u źródła, jeżeli państwo odbiorcy nie nakłada podatku dochodowego od osób prawnych lub stosuje zerową stawkę względem odsetek lub należności licencyjnych (z pewnymi wyjątkami).
- Ponadto, co do zasady państwa członkowskie nie mogłyby wymagać już uprzedniej autoryzacji lub przejścia procedury administracyjnej dla zastosowania zwolnienia z WHT na moment płatności. Uprawnienie do zastosowania zwolnienia miałoby podlegać samoocenie przez podatników, z zastrzeżeniem możliwości kontroli następczych organów.
Na obecnym etapie trudno ocenić, jak zmiana ta mogłaby wpłynąć na polską procedurę pay-and-refund.
Zmiany ATAD: nowe zasady kosztów finansowania dłużnego i CFC
ATAD to dyrektywa wprowadzająca szereg przepisów antyabuzywnych, których celem jest walka z unikaniem opodatkowania i przenoszeniem zysków do rajów podatkowych. Według KE przepisy te wymagają rewizji w związku z wdrożeniem globalnego minimalnego podatku wyrównawczego (Pillar 2), a także dla zapewnienia konkurencyjności i lepszego środowiska do rozwoju unijnych przedsiębiorców.
Proponowane zmiany obejmują w szczególności:
- uproszczenie limitu zaliczania do kosztów podatkowych kosztów finansowania dłużnego:
- wprowadzenie jednolitego limitu 30% EBITDA dla wszystkich państw unijnych;
- obowiązkowe stosowanie progu 3 mln EUR, do którego podatnicy mogą odliczać nadwyżkę kosztów finansowania dłużnego oraz automatyczna waloryzacja tego progu;
- wyłączenie ograniczenia dla określonych pożyczek od podmiotów niepowiązanych przeznaczonych na potrzeby własnej działalności podatnika;
- wyłączenie ograniczenia przy spadku EBITDA w danym roku o co najmniej 50%;
- czasowe wyłączenie ograniczenia dla sektora obronności.
Powyższe zmiany mogłyby znacząco wpłynąć na sytuację polskich podatników, u których występują istotne koszty finansowania dłużnego (np. w branży nieruchomościowej).
- wyłączenie podmiotów objętych podatkiem wyrównawczym (Pillar 2) z obowiązków dotyczących zagranicznych jednostek kontrolowanych (CFC) – oba mechanizmy mają częściowo wspólny cel, jakim jest kierowanie dochodów do jurysdykcji oferujących niższy poziom opodatkowania;
- wyłączenie małych i średnich grup obowiązków CFC.
Ulgi i zachęty podatkowe dla działalności B+R
Pakiet Tax Omnibus przewiduje również wprowadzenie wspólnych minimalnych zasad podatkowego wspierania działalności badawczo-rozwojowej. W nowym rozwiązaniu podatnik mógłby szybciej rozliczać podatkowo inwestycje w rzeczowe aktywa wykorzystywane w działalności B+R. Wydatki mogłyby zostać rozliczone w całości już w roku poniesienia albo w dowolnym z czterech kolejnych okresów podatkowych. Projekt przewiduje również mechanizm ograniczający limitowanie kosztów finansowania dłużnego w przypadku działalności B+R.
Ponadto, w ramach Dyrektywy w sprawie połączeń spółek planowane jest dostosowanie przepisów do obecnych ram unijnego prawa spółek, w tym uwzględnienie dodatkowych form reorganizacji.
W ramach Dyrektywy o rozwiązywaniu sporów proponowane są zmiany usprawniające procedury i zwiększające skuteczność mechanizmów rozstrzygania sporów podatkowych między państwami członkowskimi.
DAC Recast: mniej obowiązków raportowych
DAC Recast ma uporządkować dotychczasowe wersje dyrektywy DAC i uprościć obowiązki raportowe. W praktyce oznaczałoby to mniej formalności i niższe koszty związane z raportowaniem podatkowym.
Wśród proponowanych zmian znalazły się m.in.:
- zmniejszenie zakresu raportowania schematów podatkowych (DAC6):
- ograniczenia dla podmiotów objętych podatkiem wyrównawczym Pillar 2;
- usunięcie ogólnych cech rozpoznawczych z kategorii A, np. dotyczących korzystania ze znacznie ujednoliconej dokumentacji;
- raportowanie platform cyfrowych (DAC7):
- podwyższenie progu raportowania sprzedaży towarów za pośrednictwem platform cyfrowych do 3.000 EUR;
- rezygnacja z kryterium liczby transakcji;
- Country-by-Country Reporting i Pillar Two (DAC4 i DAC9): ujednolicenie obowiązku raportowania Country-by-Country oraz Pillar 2;
- wprowadzenie wspólnego unijnego systemu weryfikacji numerów identyfikacji podatkowej (TIN).
Co dalej z Unijnym Pakietem Uproszczeń Podatkowych?
Propozycje pakietu zostały przekazane do konsultacji Parlamentowi Europejskiemu. Większość uproszczeń w ramach DAC Recast miałaby wejść w życie już od 1 stycznia 2028 r. W przypadku Tax Omnibus część zmian miałaby obowiązywać od 2029 r. Próg 3 mln EUR dla kosztów finansowania dłużnego miałby wejść w życie od 2032 r., a zmiany dotyczące WHT od dywidend, odsetek i należności licencyjnych dopiero od 2037 r.
Proponowane rozwiązania, choć częściowo o dość odległym horyzoncie czasowym, mogą mieć szeroki wpływ na działalność podatników, w szczególności struktur kapitałowych czy podmiotów korzystających z finansowania zewnętrznego. Realne oszczędności może przynieść także ograniczenie obowiązków raportowych.
Będziemy monitorować status prac i informować o istotnych postępach.
