TSUE zweryfikuje wyrok w polskiej sprawie dotyczącej możliwości wcześniejszego odliczenia VAT
Pierwszy Rzecznik Generalny TSUE zakwestionował wyrok z 11 lutego 2026 r. wydany przez Sąd Unii Europejskiej[1] w polskiej sprawie dotyczącej możliwości wcześniejszego skorzystania z odliczenia VAT (T-689/24). Oznacza to, że będzie on teraz weryfikowany przez TSUE[2].
Podstawę takiego działania Rzecznika stanowi art. 256 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zgodnie z nim, orzeczenia wydane przez Sąd UE w sprawach prejudycjalnych mogą zostać poddane kontroli TSUE na warunkach i w zakresie określonym przez Statut TSUE. Przesłanką takiej szczególnej procedury jest „poważne ryzyko naruszenia jedności lub spójności prawa Unii”.
Czy TSUE utrzyma stanowisko Sądu UE?
Wspomniany wyrok spotkał się z dużym zainteresowaniem podatników. Sąd UE podważył w nim zgodność art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT z regulacjami unijnymi, co wiązało się z możliwością wcześniejszego skorzystania z prawa do odliczenia VAT – nawet w sytuacji późniejszego otrzymania faktury, o ile nastąpiło to przed złożeniem deklaracji podatkowej.
Aktualnie nie wiadomo jednak, czy TSUE utrzyma takie podejście. Sprawa ma charakter precedensowy i będzie rozpoznawana w trybie „szczególnej procedury kontroli” pod sygnaturą C-167/26 RX[3].
Na chwilę obecną nie znamy też argumentacji przedstawionej przez Pierwszego Rzecznika Generalnego TSUE. Do tej pory, nie opublikowano wniosku Rzecznika w tym zakresie. Trudno więc ocenić, jak TSUE może rozpatrzyć sprawę.
Co to oznacza w praktyce?
Niepewność co do dalszych losów rozstrzygnięcia sprawy, w tym korzystnej wykładni w zakresie momentu odliczenia VAT naliczonego, rzutuje na potrzebę ostrożnego powoływania się na zakwestionowany wyrok w sprawie T-689/24. Do czasu rozstrzygnięcia postępowania kontrolnego przed TSUE, bezpieczniejsze wydaje się stosowanie obecnych – choć mniej korzystnych – regulacji krajowych.
Czy wyroki Sądu UE są wiążące?
Sprawa ma również inny, nieoczywisty wydźwięk. Zwraca uwagę na „ostateczność” orzeczeń Sądu UE. Jest to sytuacja stosunkowo nowa, ponieważ w sprawach VAT Sąd UE orzeka od 1 października 2024 roku. Na skutek reformy Statutu TSUE[4], od tej daty rozszerzono kompetencje Sądu UE, przekazując mu rozpoznawanie w wybranych sześciu kategoriach spraw, w tym dotyczących:
- VAT,
- podatku akcyzowego,
- klasyfikacji taryfowej towarów.
Mając na uwadze wspomniane uprawnienia Pierwszego Rzecznika Generalnego TSUE w zakresie wystąpienia z wnioskiem o poddanie orzeczenia Sądu UE kontroli, nie można im przypisać „ostatecznego” charakteru już w momencie wydania.
Zgodnie z art. 62 Statutu TSUE[5], Rzecznik ma miesiąc od wydania orzeczenia Sądu na złożenie wniosku o szczególną procedurę kontroli przed TSUE. Dlatego miesiąc to tak naprawdę data graniczna, aby móc uznać dane rozstrzygnięcie za „wiążące”. Warto zatem odczekać, w tym tonować początkowy entuzjazm, aby zyskać pewność co do „ostateczności” orzeczeń w powyższych obszarach.
Będziemy informować o dalszym przebiegu postępowania. W razie pytań w tym zakresie zapraszamy do kontaktu.
[1] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A62024TJ0689&qid=1770892899386
[2] https://infocuria.curia.europa.eu/tabs/affair?lang=PL&searchTerm=%22T-689%2F24%22&publishedId=T-689%2F24
[3] https://infocuria.curia.europa.eu/tabs/affair?lang=PL&searchTerm=%22C-167%2F26+RX%22&publishedId=C-167%2F26+RX
[4] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX:32024R2019
[5] https://curia.europa.eu/site/upload/docs/application/pdf/2024-08/statut_cour_pl.pdf
