Wyrok Sądu UE w sprawie odliczania VAT – czy zmienią się zasady?
11 lutego 2026 r. Sąd Unii Europejskiej wydał wyrok[1], który może mieć znaczący wpływ na praktykę stosowania przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT. Sprawa dotyczyła polskiej spółki, której organy podatkowe odmówiły prawa do odliczenia podatku naliczonego. Powołały się przy tym na wymogi formalne oraz krajowe ograniczenia, które zdaniem spółki wykraczały poza ramy dyrektywy VAT. Stanowisko Sądu UE było jednak inne – przedstawiamy jego szczegóły.
Tło sprawy
Faktura dokumentująca transakcję, której dotyczył spór, została doręczona dopiero po zakończeniu okresu, w którym doszło do nabycia – choć jeszcze przed terminem złożenia deklaracji VAT za ten okres.
Spółka uznała zatem, że skoro transakcja została zrealizowana wcześniej, a faktura została otrzymana przed upływem terminu na złożenie rozliczenia, to powinna mieć prawo do odliczenia VAT w deklaracji za okres, w którym dokonano zakupu.
Punkt sporny dotyczył tego, że zgodnie z regulacjami ustawy o VAT[2] prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje nie wcześniej, niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę. Organy podatkowe uznały więc, że skoro faktura została doręczona w kolejnym okresie rozliczeniowym, odliczenie może nastąpić dopiero w deklaracji za ten późniejszy okres.
Takie stanowisko potwierdził zarówno Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Spółka zaskarżyła to rozstrzygnięcie, a sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który skierował pytanie prejudycjalne do Sądu Unii Europejskiej.
Co orzekł Sąd UE?
Sąd UE w pełni podzielił stanowisko polskiej spółki, uznając, że art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT, który uzależnia powstanie prawa do odliczenia od momentu otrzymania faktury, pozostaje w sprzeczności z dyrektywą VAT.
W ocenie sądu, w okolicznościach sprawy spółka była uprawniona do dokonania odliczenia podatku w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy, ponieważ w chwili składania deklaracji za ten okres posiadała już fakturę.
Sąd wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem TSUE oraz zasadami neutralności i proporcjonalności VAT, prawo do odliczenia powstaje z chwilą spełnienia przesłanek materialnych – czyli w momencie dokonania transakcji (nabycia towaru lub usługi), nawet jeśli podatnik nie dopełnił jeszcze wszystkich wymogów formalnych.
Jednocześnie sąd podkreślił, że choć posiadanie faktury nie jest warunkiem powstania prawa do odliczenia, to stanowi warunek jego realizacji.
Innymi słowy, prawo do odliczenia powstaje w momencie dokonania zakupu, natomiast możliwość skorzystania z tego prawa wymaga posiadania faktury.
W ocenie Sądu UE polskie przepisy wprowadzają w tym zakresie dodatkową przesłankę, uzależniając powstanie prawa do odliczenia od posiadania faktury, co jest niezgodne z dyrektywą VAT oraz zasadami neutralności i proporcjonalności.
W konsekwencji Sąd UE stwierdził, że skoro polska spółka posiadała fakturę w chwili składania deklaracji, mogła prawidłowo odliczyć VAT w rozliczeniu za okres, w którym doszło do transakcji.
Co to oznacza dla polskich podatników?
Wyrok może mieć istotne znaczenie dla praktyki odliczania VAT, ponieważ daje polskim przedsiębiorcom możliwość szybszego skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Należy jednak podkreślić, że Sąd UE odniósł się wyłącznie do sytuacji, w której podatnik otrzyma fakturę przed upływem terminu złożenia deklaracji VAT za dany okres rozliczeniowy.
Jeśli mają Państwo pytania w tym zakresie lub potrzebują wsparcia w rozliczeniu VAT-u, to zachęcamy do kontaktu.
[1] sygn. T‑689/24 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A62024TJ0689&qid=1770892899386
[2] art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT
