Ograniczenie ważności interpretacji podatkowych i zmiany w opiniach WHT – kolejny projekt deregulacyjny
W wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów opublikowano założenia projektu UD445[1] , który przewidujące istotne zmiany w zakresie interpretacji indywidualnych oraz opinii o stosowaniu preferencji w podatku u źródła. Celem planowanej reformy jest ograniczenie funkcjonowania w obrocie prawnym nieaktualnych interpretacji, zwiększenie przejrzystości systemu oraz modyfikacji zasad ochrony podatników. Jakie są najważniejsze planowane zmiany?
Pięcioletni okres ważności interpretacji indywidualnych
Założenia projektu przewidują wprowadzenie pięcioletniego okresu ważności wydawanych interpretacji indywidualnych. Po upływie tego okresu interpretacja co do zasady ma tracić ważność, czyli przestać wywoływać skutki ochronne przewidziane w Ordynacji podatkowej – chyba że zostanie ona przedłużona na kolejny okres. Założenia przewidują możliwość bezpłatnego przedłużenia interpretacji na kolejne pięcioletnie okresy w odniesieniu do zdarzeń przyszłych.
Planowane jest również wprowadzenie mechanizmu milczącego załatwienia wniosku – jeżeli podatnik złoży wniosek o przedłużenie, a organ nie wyda rozstrzygnięcia przed upływem ważności interpretacji, jej ważność zostanie automatycznie przedłużona na kolejne 5 lat.
Zmiany obejmą również dotychczasowe interpretacje
Planowana reforma ma objąć nie tylko nowe interpretacje, ale także te wydane przed wejściem w życie nowych regulacji. Zgodnie z opublikowanymi założeniami:
- interpretacje wydane przed 1 stycznia 2023 r. mają utracić ważność 30 czerwca 2028 r.;
- interpretacje wydane po 31 grudnia 2022 r., ale przed 1 stycznia 2028 r., mają utracić ważność po upływie 5 lat od ich wydania, jednak nie wcześniej niż 1 stycznia 2029 r.
Jeżeli do utraty ważności dotychczasowej interpretacji pozostanie mniej niż 6 miesięcy, podatnik będzie mógł skorzystać z uproszczonej procedury jej przedłużenia. Szczegółowe zasady tej procedury będą wymagały weryfikacji po opublikowaniu tekstu projektu ustawy.
Wygaśnięcie interpretacji wskutek zmiany przepisów
Zgodnie z nowymi założeniami interpretacja indywidualna ma wygasać z mocy prawa w przypadku zmiany przepisów podatkowych, których dotyczy. Planowane jest również wprowadzenie obowiązku wygaszania interpretacji indywidualnych pozostających w sprzeczności z później wydanymi objaśnieniami podatkowymi.
W praktyce samo posiadanie interpretacji nie będzie zatem wystarczające do zachowania ochrony. Konieczne stanie się monitorowanie zmian przepisów i publikowanych objaśnień podatkowych oraz okresowa weryfikacja czy interpretacja nadal odpowiada aktualnemu otoczeniu prawnemu.
Szerszy zakres ochrony podatników
Założenia przewidują rozszerzenie ochrony wynikającej z interpretacji indywidualnej również na skutki podatkowe, które wystąpiły przed jej doręczeniem. Natomiast ochrona związana z interpretacjami ogólnymi ma obejmować też skutki powstałe przed ich publikacją.
Podatnik ma uzyskać możliwość wyboru pomiędzy zastosowaniem wykładni przedstawionej w interpretacji ogólnej a zastosowaniem utrwalonej praktyki interpretacyjnej organów Krajowej Administracji Skarbowej. Jednocześnie planowane jest doprecyzowanie pojęcia utrwalonej praktyki interpretacyjnej oraz warunków korzystania z wynikającej z niej ochrony.
Pozostałe planowane rozwiązania
Projekt UD445 ma przewidywać również:
- zobowiązanie organu wydającego interpretację ogólną do wyjaśnienia skutków podatkowych jej wydania;
- możliwość uznania wniosku o interpretację indywidualną za bezprzedmiotowy jedynie w części objętej interpretacją ogólną albo objaśnieniami podatkowymi;
- obowiązek wskazania przez organ konkretnego dokumentu, miejsca jego publikacji i odpowiedniego fragmentu odnoszącego się do pytania podatnika;
- publikowanie terminów ważności interpretacji indywidualnych w bazie EUREKA;
- oznaczanie w bazie EUREKA interpretacji i objaśnień, które utraciły aktualność wskutek zmian prawa;
- wydłużenie terminu na uzupełnienie formalnych i merytorycznych braków wniosku z 7 do 14 dni;
- określenie wymogów formalnych wniosków bezpośrednio w ustawie oraz publikowanie wzorów formularzy w Biuletynie Informacji Publicznej zamiast w rozporządzeniach[2].
Minister właściwy do spraw finansów publicznych ma również zostać zobowiązany do oznaczenia zdezaktualizowanych interpretacji ogólnych i objaśnień podatkowych opublikowanych przed wejściem w życie nowelizacji. Zgodnie z założeniami ma na to otrzymać 3 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy.
Opinie WHT ważne przez 5 lat
Planowane zmiany obejmują również opinie o stosowaniu preferencji w podatku u źródła. Okres ich ważności ma zostać wydłużony z 36 miesięcy do 5 lat i – podobnie jak w przypadku interpretacji indywidualnych – zyskają możliwość przedłużenia ważności na kolejne pięcioletnie okresy. Zastosowanie w przypadku opinii WHT znajdą tu również:
- mechanizm milczącego załatwienia wniosku;
- zasada dotycząca wygaśnięcia opinii z mocy prawa w przypadku zmiany postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, których dotyczyła opinia.
Opublikowane założenia projektu nie wskazują obecnie szczegółowych zasad przejściowych dla opinii o stosowaniu preferencji wydanych przed wejściem w życie nowych regulacji. Kwestia ta będzie wymagała weryfikacji po opublikowaniu projektu ustawy.
Podsumowanie
Reforma zawiera rozwiązania korzystne dla podatników, w szczególności rozszerzenie ochrony na skutki sprzed doręczenia interpretacji, wydłużenie terminu na uzupełnienie wniosku oraz automatyczne przedłużenie ochrony w przypadku bezczynności organu.
Jednocześnie pięcioletni okres ważności oznacza odejście od dotychczasowego założenia, że interpretacja chroni podatnika bez ograniczenia czasowego, o ile nie zmieni się stan faktyczny, przepisy lub sama interpretacja nie zostanie zmieniona albo wygaszona.
Oznacza to, że interpretacje staną się instrumentem wymagającym aktywnego zarządzania, ewidencjonowania terminów ważności i okresowej weryfikacji.
Szczególnej uwagi będą wymagały interpretacje wydane przed 1 stycznia 2023 r., które zgodnie z założeniami mają utracić ważność 30 czerwca 2028 r. Dla podatników posiadających większą liczbę historycznych interpretacji zasadne będzie wcześniejsze ustalenie, które z nich nadal mają praktyczne znaczenie i powinny zostać objęte procedurą przedłużenia.
Planowane objęcie nowych zasad interpretacji wydanych przed wejściem w życie ustawy może budzić pytania dotyczące ochrony praw nabytych oraz zasady zaufania obywatela do państwa. Ocena tych rozwiązań będzie jednak możliwa dopiero po opublikowaniu projektu ustawy i przepisów przejściowych.
Projekt ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w IV kwartale 2026 r. Jeśli mają Państwo pytania dotyczące opisanych zmian – zapraszamy do kontaktu.
[1] https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy--ordynacja-podatkowa-oraz-niektorych-innych-ustaw8
[2] https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy--ordynacja-podatkowa-oraz-niektorych-innych-ustaw8
