Nowe zasady przeprowadzania audytów energetycznych. Obowiązek może objąć kolejnych przedsiębiorców
Pod koniec października 2026 r. opublikowano projekt zmian do ustawy o efektywności energetycznej[1]. Kluczowa zmiana dotyczy kryteriów ustalania, które podmioty muszą przeprowadzać audyty energetyczne. Zamiast wielkości przedsiębiorstwa decydujące ma być jego rzeczywiste zużycie energii. Oznacza to, że mali i średni przedsiębiorcy, którzy dotychczas nie byli objęci obowiązkiem wykonywania audytów energetycznych, mogą zostać do tego zobligowani.
Kto będzie zobowiązany do przeprowadzenia audytu energetycznego?
Obecnie obowiązek przeprowadzania audytów energetycznych dotyczy wyłącznie dużych przedsiębiorców. Po zmianie przepisów obejmie przedsiębiorców, których średnie roczne zużycie energii w ostatnich trzech latach przekroczyło 10 TJ (2,78 GWh) i jest nie większe niż 85 TJ (23,61 GWh).
Przy obliczaniu zużycia trzeba będzie uwzględnić wszystkie nośniki energii wykorzystywane przez przedsiębiorcę - na przykład energię elektryczną, gaz, ciepło lub paliwa.
Na swoje średnie roczne zużycie energii szczególną uwagę powinny zwrócić podmioty z sektora MŚP, które dotychczas nie były objęte obowiązkiem przeprowadzania audytów energetycznych. Dotyczy to zwłaszcza podmiotów z branż o stosunkowo wysokiej energochłonności, m.in.:
- produkcyjnej i spożywczej,
- chemicznej i farmaceutycznej,
- transportowej,
- centrów danych.
Kto będzie mógł przeprowadzać audyty?
Audyty energetyczne będą mogły przeprowadzać osoby spełniające szereg wymogów. Przed wszystkim muszą być one wpisane do dedykowanego wykazu audytorów.
Audyt punktem wyjścia do stworzenia planu działań
W ciągu 90 dni od przeprowadzenia audytu przedsiębiorca będzie musiał przygotować plan działań w zakresie efektywności energetycznej. Plan będzie tworzony na podstawie zaleceń wynikających z audytu. Przedsiębiorca będzie musiał dołączyć go do sprawozdania z działalności i opublikować na swojej stronie internetowej do 31 marca następnego roku, po którym sporządzono plan.
Obowiązkowa certyfikacja w przypadku dużego zużycia energii
Przedsiębiorcy, których średnie zużycie energii w ostatnich trzech latach przekroczyło 85 TJ (23,61 GWh), będą zobowiązani do wdrożenia certyfikowanego systemu zarządzania energią np. zgodnego z ISO 50001. Taki system polega m.in. na ustaleniu odpowiednich procedur, stałym monitoringu zużycia oraz wprowadzaniu optymalizacji.
Terminy wdrożenia nowych obowiązków
Przedsiębiorcy objęci nowymi obowiązkami będą musieli przeprowadzić pierwszy audyt w ciągu 12 miesięcy od wejścia ustawy w życie. Na wdrożenie certyfikowanego systemu zarządzania energią przedsiębiorcy otrzymają 24 miesiące.
Prezes URE skontroluje wykonywanie obowiązków
Projektowana ustawa zakłada, że Prezes URE będzie co roku losowo wybierał do weryfikacji od 5% do 10% audytów energetycznych. Ponadto projekt przewiduje kary pieniężne w wysokości do 5% przychodu z poprzedniego roku podatkowego za brak:
- audytu bądź przeprowadzenie go niezgodnie z wymaganiami,
- planu działań w zakresie efektywności energetycznej bądź jego nieopublikowanie
- systemu zarządzania energią.
Taka sama maksymalna kara obejmie brak planu działań, jego nieopublikowanie oraz niewdrożenie wymaganego systemu zarządzania energią.
Podsumowanie
Zmiany w ustawie o efektywności energetycznej są dopiero na etapie projektu i mogą jeszcze ulec zmianom. Jednak aktualny kształt przepisów sugeruje, że nowości wpłyną na wielu przedsiębiorców, którzy do tej pory nie musieli stosować się do tych przepisów. Dlatego warto już teraz sprawdzić średnie roczne zużycie energii w przedsiębiorstwie i ustalić, czy i które obowiązki mogą objąć organizację. Pozwoli to odpowiednio przygotować się do wejścia ustawy w życie.
Będziemy śledzić dalsze prace nad projektem i informować o istotnych kwestiach. W razie pytań dotyczących omawianych rozwiązań zapraszamy do kontaktu.
[1] Projekt ustawy o zmianie ustawy o efektywności energetycznej oraz niektórych innych ustaw, UC77, Rządowe Centrum Legislacji: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12402653/katalog/13160053#13160053, wersja z 23.10.2026 r.
