Decyzja środowiskowa równolegle ze zmianą planu miejscowego – nowe rozwiązanie przyśpieszające proces inwestycyjny
Od 1 stycznia 2027 r. procedury planistyczne i środowiskowe będą mogły być prowadzone równolegle. Takie rozwiązanie zostanie wprowadzone w ustawie ooś[1] w ramach nowelizacji [2]przepisów upraszczających procedury administracyjne.
Proponowana zmiana może istotnie skrócić przygotowanie inwestycji, które wymagają zarówno uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i uchwalenia albo zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Obecnie brak zgodności z MPZP nie pozwala na rozpoczęcie postępowania środowiskowego
Zgodnie z obowiązującym art. 59a ust. 1 ustawy ooś, przed przystąpieniem do oceny środowiskowej organ analizuje zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami obowiązującego MPZP. Dotyczy to zarówno przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jak i przedsięwzięć, dla których organ dopiero rozstrzyga, czy konieczne będzie przeprowadzenie pełnej oceny oddziaływania na środowisko.
Jeżeli lokalizacja przedsięwzięcia jest niezgodna z obowiązującym planem, organ odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia[3].
W praktyce oznacza to, że inwestor najpierw musi doprowadzić do uchwalenia lub zmiany MPZP, a dopiero później wystąpić o decyzję środowiskową. Obie procedury następują więc zasadniczo jedna po drugiej, co znacząco wydłuża czas przygotowanie inwestycji.
Równoległość prowadzenia postępowań od 2027 r.
Od 1 stycznia 2027 r. do art. 59a ustawy ooś dodane zostaną ust. 6 i 7, pozwalające na równoległe prowadzenie postępowań planistycznych i środowiskowych.
Ust. 6 wprowadza wyjątek od badania zgodności przedsięwzięcia z aktualnie obowiązującym MPZP na początkowym etapie postępowania środowiskowego. Jeżeli obowiązujący plan nie przewiduje możliwości lokalizacji inwestycji, postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej mimo to będzie mogło być prowadzone. To jednak tylko pod warunkiem przedłożenia przez inwestora:
- uchwały o przystąpieniu do sporządzania MPZP,
- uchwały o przystąpieniu do zmiany MPZP albo
- uchwały o wyrażeniu zgody na przystąpienie do sporządzenia zintegrowanego planu inwestycyjnego, dalej: „ZPI”.
W takim przypadku organ prowadzący postępowanie nie będzie mógł odmówić procedowania postępowania środowiskowego wyłącznie ze względu na jego niezgodność z planem obowiązującym w chwili wszczęcia postępowania środowiskowego.
Do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej inwestor będzie musiał załączyć odpowiednią uchwałę planistyczną dotyczącą planu miejscowego dopuszczającego lokalizację przedsięwzięcia.
Niezałączenie takiej uchwały ma skutkować odmową prowadzenia postępowania.
Równoległość procedur, a nie rezygnacja ze zgodności z planem
Proponowane rozwiązanie nie oznacza, że decyzja środowiskowa będzie mogła zostać wydana dla inwestycji sprzecznej z MPZP. Zmienia się jedynie moment, w którym zgodność planistyczna musi zostać zapewniona.
Postępowanie środowiskowe będzie mogło rozpocząć się i toczyć równolegle z procedurą sporządzania albo zmiany MPZP lub procedurą ZPI. Wydanie DŚU będzie jednak możliwe dopiero po zakończeniu procedury planistycznej i stwierdzeniu, że lokalizacja przedsięwzięcia jest zgodna z nowym albo zmienionym planem.
Pozostaje więc zachowana ogólna zasada, zgodnie z którą przedsięwzięcie musi być zgodne z obowiązującym MPZP w chwili wydawania decyzji środowiskowej.
Rozwiązanie nie znosi zatem powiązania pomiędzy DŚU a planem miejscowym. Pozwala natomiast uniknąć sytuacji, w której inwestor musi czekać z rozpoczęciem procedury środowiskowej do czasu zakończenia – niejednokrotnie długotrwałej – procedury planistycznej.
Pięć lat na zakończenie procedury planistycznej
Kolejna zmiana to dodanie w art. 59a ustawy ooś ust. 7, który wprowadza ograniczenie czasowe dla procedur środowiskowych toczących się równolegle ze zmianami planistycznymi.
Jeżeli inwestor nie przedłoży wypisu i wyrysu z MPZP w terminie pięciu lat od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej, postępowanie środowiskowe zostanie umorzone. Pięcioletni termin ma zapobiegać pozostawaniu postępowania środowiskowego w toku przez czas nieokreślony. Jednocześnie uwzględnia on fakt, że przygotowanie i uchwalenie MPZP, jego zmiana albo przyjęcie ZPI są procesami wieloetapowymi i mogą wymagać sporo czasu.
Wypis i wyrys z MPZP mają potwierdzać zakończenie procedury planistycznej oraz umożliwić organowi ocenę, czy uchwalony plan rzeczywiście przewiduje możliwość realizacji danego przedsięwzięcia. Samo podjęcie uchwały o przystąpieniu do procedury planistycznej umożliwi zatem prowadzenie postępowania, ale nie będzie wystarczające do wydania decyzji środowiskowej.
Praktyczna zmiana – przyśpieszenie pozyskania decyzji
Najważniejszą korzyścią będzie możliwość jednoczesnego prowadzenia dwóch procedur, które dotychczas mogły być realizowane wyłącznie sekwencyjnie. Rozwiązanie może przyspieszyć zakończenie procesu inwestycyjnego średnio o około 9-12 miesięcy.
W przypadku inwestycji realizowanych w formule ZPI, nowe przepisy mają natomiast stanowić dodatkową zachętę do korzystania z tego instrumentu i podejmowania przez inwestorów zobowiązań dotyczących realizacji infrastruktury publicznej na rzecz gminy.
Rozwiązanie może być szczególnie istotne dla dużych projektów przemysłowych, energetycznych, logistycznych i mieszkaniowych, w przypadku których zarówno ocena środowiskowa, jak i zmiana przeznaczenia terenu są czasochłonne i często trwają nawet kilka lat. Równoległe prowadzenie obu ścieżek może ograniczyć ryzyko wielomiesięcznych przestojów proceduralnych.
Inwestor będzie jednak nadal ponosił ryzyko związane z wynikiem procedury planistycznej. Podjęcie uchwały o przystąpieniu do zmiany MPZP lub sporządzenia ZPI nie przesądza o ostatecznym uchwaleniu planu w kształcie umożliwiającym realizację inwestycji. Jeżeli odpowiedni plan nie zostanie uchwalony i przedłożony organowi w ciągu pięciu lat, postępowanie środowiskowe zostanie umorzone.
Mechanizm przyspiesza więc przygotowanie inwestycji, ale nie gwarantuje pozytywnego zakończenia procedury planistycznej.
Jeśli mają Państwo pytania dotyczące nowych zasad prowadzenia procedur środowiskowych i planistycznych albo potrzebują wsparcia przy przygotowaniu inwestycji wymagającej zmiany MPZP lub uzyskania decyzji środowiskowej, zapraszamy do kontaktu.
[1] Ustawa z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 670).
[2] Ustawa z 11 czerwca 2026 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco (Dz. U. poz. 875)
[3] Stosownie do art. 59a ust. 3 ustawy ooś
