Certyfikacja wykonawców – nowe narzędzie upraszczające udział w zamówieniach publicznych
Od 12 lipca 2026 r. będą obowiązywać kluczowe przepisy Ustawy o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych .[1] Certyfikacja to nowy instrument kwalifikacji podmiotowej wykonawców, który zmienia dotychczasowy model weryfikacji w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych. Rozwiązanie wpisuje się w szerszy trend standaryzacji i profesjonalizacji rynku zamówień publicznych oraz ograniczania powtarzalnych obowiązków dokumentacyjnych po stronie wykonawców.
Na czym polega certyfikacja wykonawców?
Certyfikacja wykonawców ma potwierdzać, że spełniają oni określone wymogi podmiotowe na cele udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia. W praktyce ma ona zastąpić część podmiotowych środków dowodowych, które tradycyjnie składa się w toku postępowania. Chodzi np. o informację z Krajowego Rejestru Karnego czy zaświadczenie o niezaleganiu z opłacaniem podatków.
Uzyskanie certyfikacji sprawi, że zamiast składania odpowiednich podmiotowych środków dowodowych, które trzeba pozyskać każdorazowo na potrzeby konkretnych postępowań, będzie można złożyć certyfikat wydany przez właściwą jednostkę certyfikującą i obowiązujący przez dłuższy okres.
Ustawa przewiduje dwa rodzaje certyfikacji wykonawców:
- certyfikację niepodlegania wykluczeniu, potwierdzającą brak podstaw wykluczenia wykonawcy,
- certyfikację zdolności wykonawcy, potwierdzającą zdolność do należytego wykonania zamówienia, w zakresie odpowiadającym warunkom udziału w postępowaniu.
Skutki certyfikacji: domniemanie na korzyść wykonawcy
Kluczowym skutkiem certyfikacji jest wprowadzenie domniemania, że wykonawca nie podlega wykluczeniu lub posiada zdolność do należytego wykonania zamówienia.
Domniemanie obowiązuje w zakresie i przez okres objęty certyfikatem, chyba że zostanie wykazane, że wykonawca wprowadził podmiot certyfikujący w błąd lub przestał spełniać warunki certyfikacji.
Co istotne, ciężar obalenia domniemania spoczywa na podmiocie, który je kwestionuje.
Kto może uzyskać certyfikację?
O certyfikację mogą ubiegać się wykonawcy, którzy mają siedzibę lub miejsce zamieszkania w:
- państwach członkowskich Unii Europejskiej,
- państwach będących stroną Porozumienia Światowej Organizacji Handlu ws. Zamówień Rządowych (GPA) – m.in. Wielka Brytania, USA, państwa członkowskie UE,
- innych państwach objętych umowami międzynarodowymi, które zapewniają wzajemny dostęp do rynku zamówień publicznych.
Co ważne, certyfikacja nie ma zastosowania w postępowaniach dotyczących obronności i bezpieczeństwa.
Okres ważności i instytucje certyfikujące
Certyfikat jest udzielany na okres od roku do maksymalnie 3 lat. W tym czasie podmiot certyfikujący sprawuje nadzór nad jego ważnością.
Podmiotami uprawnionymi do certyfikacji wykonawców są akredytowane:
- jednostki sektora finansów publicznych,
- państwowe jednostki organizacyjne,
- jednoosobowe spółki Skarbu Państwa.
Dlaczego warto rozważyć ubieganie się o certyfikat?
Posiadanie dokumentu potwierdzającego udzielenie certyfikacji sprawi, że wykonawca nie będzie musiał od nowa kompletować środków dowodowych na potrzeby każdego postępowania. Jeżeli zamówienia publiczne są istotną częścią Państwa biznesu, takie rozwiązanie może usprawnić i przyspieszyć wewnętrzne procesy związane z przygotowaniem do udziału w postępowaniach. Chętnie wesprzemy w ocenie możliwości uzyskania certyfikacji – w razie pytań zachęcamy do kontaktu.
[1] Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych.
