Ulga na robotyzację – jak działa i kto może z niej korzystać?
Rosnąca presja na zwiększanie efektywności i ograniczanie kosztów sprawia, że przedsiębiorstwa coraz częściej sięgają po automatyzację procesów. Ulga na robotyzację stanowi dodatkowy impuls do modernizacji, pozwalając firmom szybciej wdrażać rozwiązania oparte na robotach przemysłowych. To narzędzie, które może realnie przyspieszyć cyfrową transformację i podnieść konkurencyjność biznesu.
Co to jest ulga na robotyzację?
Ulgę na robotyzację to mechanizm polegający na możliwości zapłacenia niższego podatku dochodowego poprzez dokonanie dodatkowego odliczenia od podstawy opodatkowania CIT lub PIT. Rozwiązanie wprowadzono w ramach Polskiego Ładu.
Kto może skorzystać z ulgi na robotyzację w Polsce?
Z ulgi na robotyzację mogą korzystać wszystkie przedsiębiorstwa, które nabędą roboty w celu usprawnienia swojej działalności.
Okres obowiązywania
Ulga na robotyzację jest rozwiązaniem czasowym. Według ustawy o CIT dotyczy kosztów uzyskania przychodów poniesionych na robotyzację od początku roku podatkowego, który rozpoczął się w 2022 r., do końca roku podatkowego, który rozpoczął się w 2026 r. Z kolei według ustawy o PIT – dotyczy kosztów uzyskania przychodów poniesionych na robotyzację w latach 2022-2026.
Oznacza to, że podatnicy podatku CIT, których rok podatkowy nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym, mogą skorzystać z ulgi również w odniesieniu do wydatków poniesionych w 2027 roku. To jednak tylko, jeżeli dotyczą one roku podatkowego rozpoczętego w 2026 r.
W ostatnim miesiącach pojawiały się postulaty i formalne propozycje wydłużenia obowiązywania ulgi – być może w najbliższym czasie te plany wejdą w życie.
2026 to ostatni rok pozwalający na rozliczenie bieżących wydatków na robotyzację w ramach ulgi.
Wartość odliczenia w ramach ulgi na robotyzację
Od podstawy opodatkowania można odliczyć 50% kosztów uzyskania przychodów poniesionych w roku podatkowym na robotyzację. Kwota odliczenia nie może jednak przekraczać kwoty dochodu uzyskanego przez podatnika w roku podatkowym.
Podatnik może więc odliczyć 150% poniesionych wydatków – 100% jako koszty uzyskania przychodów i dodatkowe 50% w postaci ulgi.
Dodatkowe zasady rozliczenia
Jeżeli w roku podatkowym podatnik:
- poniósł stratę podatkową lub
- osiągnął dochód zbyt niski, by w pełni wykorzystać ulgę,
ma prawo odliczyć niewykorzystaną część ulgi w ciągu kolejnych 6 lat następujących po roku, w którym powstało prawo do odliczenia.
W przypadku gdy podatnik poniósł koszty na robotyzację w latach 2022-2026, a nie odliczył ich w odpowiednim momencie, istnieje możliwość skorygowania zeznań podatkowych i uzyskania zwrotu nadpłaconego podatku.
Jeżeli robot, urządzenie lub maszyna rozliczona w ramach ulgi na robotyzację zostanie sprzedana przed końcem amortyzacji lub leasingu, wartość zbycia trzeba będzie powiększyć o kwotę wcześniej odliczoną w uldze.
Jakie wydatki kwalifikują się do ulgi na robotyzację?
Dodatkowemu odliczeniu w ramach ulgi na robotyzację podlega 50% kosztów poniesionych na robotyzację. Mowa o:
- Kosztach nabycia fabrycznie nowych:
- robotów przemysłowych;
- maszyn i urządzeń peryferyjnych do robotów przemysłowych funkcjonalnie z nimi związanych;
- maszyn, urządzeń oraz innych rzeczy, funkcjonalnie związanych z robotami przemysłowymi (np.: czujników, sterowników, przekaźników);
- maszyn, urządzeń lub systemów służących do zdalnego zarządzania, diagnozowania, monitorowania lub serwisowania robotów przemysłowych, w szczególności czujników i kamer;
- urządzeń do interakcji pomiędzy człowiekiem a maszyną do robotów przemysłowych.
- Kosztach nabycia wartości niematerialnych i prawnych, niezbędnych do poprawnego uruchomienia i przyjęcia do używania robotów przemysłowych oraz wyżej wymienionych środków trwałych.
- Kosztach nabycia usług szkoleniowych dotyczących robotów przemysłowych oraz wyżej wymienionych środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych.
- Opłatach leasingowych (leasing finansowy) od robotów przemysłowych oraz wyżej wymienionych środków trwałych, jeżeli po upływie podstawowego okresu umowy leasingu własność tych środków trwałych przechodzi na korzystającego.
Warunek braku zwrotu kosztów
Odliczeniu w ramach ulgi na robotyzację podlegają tylko takie koszty, których nie zwrócono podatnikowi w jakikolwiek sposób. W związku z tym koszty robotów nabytych w ramach projektów dotowanych mogą być odliczone tylko w zakresie wkładu własnego.
Odliczane koszty nabycia robotów i maszyn nie mogą byćteż wykorzystane w ramach innej ulgi oraz nie mogą być uwzględnione przy kalkulacji dochodu zwolnionego w związku z działaniem na terenie specjalnej strefy ekonomicznej lub na podstawie decyzji o wsparciu.
Spór o interpretację przepisów – odliczenie wydatków na środki trwałe
Organy podatkowe i sądy administracyjne rozbieżnie podchodzą do kwestii rozliczenia wydatków na środki trwałe w ramach ulgi.
Przepisy ustawy o CIT i ustawy o PIT mówią, że za koszty uzyskania przychodów poniesione na robotyzację uznaje się koszty nabycia fabrycznie nowych robotów, maszyn, urządzeń lub systemów.
Przepisy wskazują więc na możliwość odliczenia połowy ceny nabycia takich środków. Z taką interpretacją zgodził się WSA w Warszawie w wyroku z 21 grudnia 2023 r[1]., WSA w Łodzi w wyroku z 09 stycznia 2025 r.[2] oraz WSA w Poznaniu w wyroku z 10 czerwca 2025 r[3]. Orzeczenia są jednak nieprawomocne, co oznacza, że czekamy w tej sprawie na stanowisko NSA.
Organy podatkowe w wydawanych indywidualnych interpretacjach prezentują odmienne podejście. Według nich, przy zakupie środków trwałych spełniających kryteria do zastosowania ulgi na robotyzację odliczeniu podlega jedynie połowa dokonanych w danym roku odpisów amortyzacyjnych.
Ramy czasowe odliczenia
Jeżeli podatnik rozlicza w ramach ulgi odpisy amortyzacyjne, a pełne zamortyzowanie środka trwałego nastąpi po zakończeniu 2026 r., prawo do rozliczenia odpisów poprzez ulgę na robotyzację przysługuje tylko do końca okresu jej obowiązywania.
W stosunku do robotów i urządzeń peryferyjnych nabytych przed 2022 rokiem, a więc zanim wprowadzono ulgę na robotyzację do przepisów o CIT, podatnikom przysługuje prawo do odliczenia w ramach ulgi odpisów amortyzacyjnych od tych robotów i urządzeń, które stanowią koszty uzyskania przychodów w latach 2022-2026. Potwierdził to DKIS[4].
Czym są roboty przemysłowe?
Przez robota przemysłowego rozumie się automatycznie sterowaną, programowalną, wielozadaniową i stacjonarną lub mobilną maszynę, o co najmniej 3 stopniach swobody, posiadającą właściwości manipulacyjne bądź lokomocyjne dla zastosowań przemysłowych. Musi ona spełniać łącznie następujące warunki:
- wymienia dane w formie cyfrowej z urządzeniami sterującymi i diagnostycznymi lub monitorującymi w celu zdalnego: sterowania, programowania, monitorowania lub diagnozowania,
- jest połączona z systemami teleinformatycznymi, usprawniającymi procesy produkcyjne podatnika, w szczególności z systemami zarządzania produkcją, planowania lub projektowania produktów,
- jest monitorowana za pomocą czujników, kamer lub innych podobnych urządzeń,
- jest zintegrowana z innymi maszynami w cyklu produkcyjnym podatnika.
Przez maszyny i urządzenia peryferyjne do robotów przemysłowych rozumie się w szczególności:
- jednostki liniowe zwiększające swobodę ruchu,
- pozycjonery jedno- i wieloosiowe,
- tory jezdne,
- słupowysięgniki,
- obrotniki,
- nastawniki,
- stacje czyszczące,
- stacje automatycznego ładowania,
- stacje załadowcze lub odbiorcze,
- złącza kolizyjne,
- efektory końcowe do interakcji robota z otoczeniem.
Zastosowania przemysłowe
Przed skorzystaniem z ulgi warto każdorazowo zweryfikować, czy spełnione są wszystkie ustawowe przesłanki, w tym czy dany robot rzeczywiście znajduje zastosowanie przemysłowe.
Jak dokumentować ulgę na robotyzację?
Właściwe rozpoznanie ulgi rozpoczyna się od analizy, czy nabywane środki trwałe wpisują się w ustawową definicję robotów przemysłowych lub urządzeń peryferyjnych.
W związku z możliwą kontrolą w zakresie zasadności zastosowania ulgi, należy przechowywać pełną dokumentację dotyczącą odliczonych wydatków. Powinna ona wykazać, czy roboty i urządzenia peryferyjne spełniają wymienione wyżej kryteria. W szczególności mowa o:
- dokumentach zakupowych,
- dokumentach dotyczących wdrożenia robotów,
- instrukcjach obsługi,
- dokumentach eksploatacyjnych
- dokumentacji fotograficznej.
Dokumentacja powinna być przechowywana przez cały okres przedawnienia zobowiązania podatkowego, który wynosi 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Na bieżąco monitorujemy orzecznictwo i zmiany w przepisach dotyczących ulgi na robotyzację, w tym tych dotyczących jej ewentualnego przedłużenia. Jeżeli potrzebują Państwo wsparcia w jakiejkolwiek kwestii powiązanej z tym mechanizmem, zapraszamy do kontaktu.
[1] III SA/Wa 1993/23 (źródło: https://sip.lex.pl/#/jurisprudence/523746985).
[2] I SA/Łd 713/24 (źródło: https://sip.lex.pl/#/jurisprudence/523915254/1?directHit=true&directHitQuery=I%20SA%2F%C5%81D%20713%2F24).
[3] I SA/Po 167/25 (źródło: https://sip.lex.pl/#/jurisprudence/523976510/1?directHit=true&directHitQuery=I%20SA%2FPO%20167%2F25).
[4] w interpretacji 0114-KDIP2-1.4010.363.2023.2.KW, (źródło: https://eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/560799).
