Fundusz Innowacyjny w perspektywie 2025/2026
Konkursy ogłoszone w ramach Funduszu Innowacyjnego (Innovation Fund) 2024 wzbudziły ogromne zainteresowanie wśród europejskich przedsiębiorców. W szczególności te przeznaczone dla tzw. clean-tech oraz producentów baterii. W opublikowanym niedawno komunikacie dotyczącym Clean Industrial Deal Komisja Europejska zapowiedziała dalsze wzmocnienie i szersze wykorzystanie instrumentów Innovation Fund w kolejnym naborze planowanym na przełomie 2025/2026 r. Co obejmą nowe mechanizmy wsparcia?
Zwiększenie budżetu Funduszu Innowacyjnego na rozwój zielonych technologii
Nowa perspektywa Funduszu Innowacyjnego na lata 2025/2026 koncentruje się na kluczowych sektorach gospodarki, które mają największy wpływ na emisje CO₂ oraz potencjał do wdrażania innowacyjnych technologii redukujących ślad węglowy.
Komisja Europejska planuje przeznaczyć 6 miliardów euro na wsparcie kluczowych technologii dekarbonizacyjnych. Środki mają wspomóc, m.in.:
- rozwój nowoczesnych źródeł energii i magazynowania;
- europejski sektor produkcji akumulatorów;
- dalsze inwestycje w zielony wodór jako kluczowe paliwo przyszłości;
- dekarbonizację przemysłu – finansowanie projektów ograniczających emisje w hutnictwie, przemyśle chemicznym i cementowym.
Nowy model aukcyjny – pilotażowa aukcja o wartości 1 miliarda euro
W odróżnieniu od dotychczasowego modelu grantowego nowy system aukcyjny pozwala na przyznawanie środków w sposób bardziej konkurencyjny. W 2025 roku Komisja Europejska planuje przeprowadzenie pierwszej pilotażowej aukcji w ramach Funduszu Innowacyjnego o wartości 1 miliarda euro. Jej celem będzie wsparcie procesów dekarbonizacyjnych w sektorze przemysłowym.
Model aukcyjny, na wzór dotychczas dwukrotnie przeprowadzanych aukcji w ramach Europejskiego Banku Wodoru, ma zapewnić bardziej konkurencyjny i efektywny sposób przyznawania funduszy. Projekty będą rywalizować między sobą, a wsparcie otrzymają inicjatywy oferujące największą redukcję emisji przy najniższym koszcie. Nowe podejście premiuje innowacyjne i opłacalne technologicznie rozwiązania.
Pilotażowa aukcja obejmie przemysłowe sektory energochłonne, które odpowiadają za znaczną część emisji CO₂ w Europie.
Priorytet dla projektów z „Sovereignty Seal” – łatwiejszy dostęp do środków z Innovation Fund
Komisja Europejska planuje większą integrację Funduszu Innowacyjnego z innymi instrumentami finansowania, zwłaszcza ze STEP Regulation. Projekty oznaczone jako „Sovereignty Seal” będą miały ułatwiony dostęp do środków dla wybranych projektów o strategicznym znaczeniu dla europejskiej gospodarki i bezpieczeństwa technologicznego.
Korzyści wynikające z posiadania statusu „Sovereignty Seal” dla wnioskodawców Funduszu Innowacyjnego to:
- łatwiejszy dostęp do środków – projekty będą traktowane priorytetowo w procesie oceny wniosków;
- przyspieszone zatwierdzanie pomocy publicznej – Komisja Europejska dąży do skrócenia procedur notyfikacyjnych dla projektów z „Sovereignty Seal”. Państwa członkowskie będą mogły szybciej przyznawać krajowe wsparcie dla tych inwestycji, co oznacza łatwiejsze łączenie środków unijnych i krajowych;
- synergia z innymi funduszami UE – projekty będą mogły łatwiej uzyskać dodatkowe finansowanie z innych programów, np. InvestEU, Industrial Decarbonisation Bank oraz Horizon Europe. Pozwoli to na efektywniejsze finansowanie kompleksowych projektów transformacyjnych;
- szybszy proces decyzyjny i mniej formalności – Komisja Europejska planuje uproszczenie kryteriów zgodności z zasadami pomocy publicznej poprzez automatyczne spełnienie niektórych wymogów kwalifikacyjnych projektów, co ułatwi procedurę aplikacyjną.
Większa rola państw członkowskich i funduszy krajowych
Komisja Europejska zachęca również państwa członkowskie do większego zaangażowania we współfinansowanie projektów Innovation Fund, m.in. poprzez:
- wykorzystanie modelu grantów i aukcji jako usługi (auctions-as-a-service) – harmonizacja finansowania krajowego i unijnego. Jednym z przykładów udanego zastosowania tego modelu jest Innovation Fund Hydrogen Auction, w którym Niemcy, Austria, Litwa i Hiszpania skorzystały z tego mechanizmu, odblokowując dodatkowe fundusze na projekty związane z zielonym wodorem;
- zwiększenie roli krajowych programów wsparcia w finansowaniu projektów wodoru i czystej energii;
- ścisłą współpracę z Industrial Decarbonisation Bank, który ma zarządzać 100 miliardami euro pochodzącymi, m.in. z Funduszu Innowacyjnego, systemu ETS oraz programu InvestEU.
Jeśli chcą Państwo wnioskować o środki z Innovation Fund, to zachęcamy do kontaktu z naszym zespołem OW State aid. Pomożemy w przygotowaniu pełnej dokumentacji aplikacyjnej, sporządzeniu analizy zgodności projektów z nowym systemem wsparcia czy zaplanowaniu strategii finansowania hybrydowego. W razie jakichkolwiek pytań jesteśmy do dyspozycji!
