Wyrównanie zasiłków macierzyńskich na ostatniej prostej

Sejm na posiedzeniu 7 października przyjął ostateczne brzmienie tekstu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania społeczno-gospodarczym skutkom COVID-19. Przewiduje ona m.in. zmianę zasad ustalania podstawy wymiaru zasiłków macierzyńskich pracownikom, którym obniżono wymiar czasu pracy na podstawie przepisów tzw. „tarczy antykryzysowej”. Dla wielu może to oznaczać wypłatę wyższego zasiłku macierzyńskiego.

 

Skąd problem z zasiłkami macierzyńskimi?

Problem powstał na gruncie kontrowersyjnej praktyki ZUS w stosunku do kobiet pobierających zasiłek chorobowy w trakcie ciąży, którym z powodu pandemii COVID-19 obniżono wymiar czasu pracy oraz wynagrodzenie. Zakład uznawał bowiem, że w takim przypadku wysokość zasiłku macierzyńskiego wymaga ponownego przeliczenia, z uwzględnieniem niższej, a więc mniej korzystnej podstawy wymiaru zasiłku. W efekcie wielu uprawnionych otrzymało świadczenia w obniżonej wysokości.

Przepisy w tej kwestii są niejednoznaczne, jednak pracodawcy dotychczas bazowali na orzeczeniu Sądu Najwyższego, zgodnie z którym, w przypadku zmiany wymiaru czasu pracy w trakcie pobierania zasiłku chorobowego, podstawy zasiłku macierzyńskiego nie należy ustalać na nowo. Pozostaje ona na dotychczasowej wysokości, mimo zmiany rodzaju świadczenia z zasiłku chorobowego na macierzyński.

Tym samym nowe podejście ZUS, związane z tarczą antykryzysową, spowodowało spore zamieszanie i wątpliwości pracodawców odnośnie tego, w jaki sposób działać.

 

Propozycja zmiany przepisów – doprecyzowanie zasad

Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, rząd przygotował projekt ustawy zmieniającej zasady wypłacania zasiłku macierzyńskiego. Projekt  ten został właśnie uchwalony przez Sejm. Ustawa wyraźnie przesądza, że podstawy wymiaru zasiłków chorobowych lub macierzyńskich dla pracowników, którym m.in obniżono wymiar czasu pracy na podstawie art. 15g tarczy antykryzysowej, nie przelicza się na nowo, jeżeli:

  1. obniżenie wymiaru czasu pracy lub wprowadzenie mniej korzystnych warunków zatrudnienia nastąpiło w okresie wcześniej pobieranego zasiłku (np. chorobowego) oraz
  2. między okresami pobierania wcześniejszego i kolejnego zasiłku nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż trzy miesiące kalendarzowe.

Oznacza to, że zasiłki macierzyńskie będą w praktyce obliczane w sposób korzystniejszy dla pracowników.

 

Planowane wyrównanie zasiłków macierzyńskich

Zmienione przepisy mają obowiązywać z mocą wsteczną od 31 marca 2020 r. Podstawa wymiaru zasiłku za okres przed wejściem w życie przepisów podlega ponownemu przeliczeniu. Oznacza to, że osoby pobierające zasiłek powinny otrzymać wyrównanie. Takie przeliczenie będzie jednak wymagało złożenia przez pracownika odpowiedniego wniosku.

W związku z tym pracodawcy powinni przygotować się na spodziewane zmiany, m. in opracowując informację dla swoich pracowników.