[AKTUALIZACJA 23.04.2024]

Zgodnie z wcześniejszą zapowiedzią Ministerstwo Finansów opublikowało projekt nowelizacji ustawy o rachunkowości.

Ustawa ma podwyższyć limity progów zobowiązujących do badania sprawozdania oraz wskaźników wielkości jednostki. Część zmian jest wynikiem implementacji dyrektywy[1], która podnosi kryteria progowe dla celów rachunkowości o 25%. Projekt nowelizacji jeszcze nie został opublikowany.

 

Kogo będzie dotyczyć obowiązkowe badanie sprawozdania?

Projekt nowelizacji dotknie jednostki, które przekroczą ustawowe progi co najmniej 2 z następujących wartości:

  • suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego – równowartość w walucie polskiej co najmniej 3 125 000 euro (aktualnie – 2 500 000 euro),
  • przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy – równowartość w walucie polskiej co najmniej 6 250 000 euro (aktualnie – 5 000 000 euro),
  • średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty – co najmniej 50 osób (bez zmian).

Nowelizacja nie zmienia natomiast sytuacji podmiotów, które mają obowiązek badania sprawozdania przez biegłego niezależnie od przekroczenia ustawowych progów, m.in. takich jak spółki akcyjne.

 

Aktualizacja kryteriów ustalania wielkości jednostki 

Do przedstawionych w tabeli kategorii jednostek będą należeć te, które w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy lub w roku, w którym rozpoczęły działalność lub prowadzenie ksiąg rachunkowych, nie przekroczyły co najmniej dwóch z trzech następujących wielkości:

Kryteria ustalania wielkości jednostki

Wielkość jednostki wiąże się z możliwością stosowania uproszczeń w sprawozdaniu finansowym oraz rezygnacją z przygotowania sprawozdania z działalności zarządu.

Planowane zmiany w zakresie ustalania wielkości jednostek wynikają z nowelizacji dyrektywy UE[2] dotyczącej rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych. Ustawodawca unijny uzasadnia zmiany podwyższonym poziomem inflacji w latach 2021 i 2022.

Powyższa zmiana powinna zostać wdrożona przez państwa członkowskie do 24 grudnia 2024 r.

Podwyższenie progów może zmniejszyć liczbę podmiotów obowiązanych do badania sprawozdania przez biegłego oraz zwiększyć liczbę podmiotów uprawnionych do stosowania uproszczeń. Nie jest to jednak proste przełożenie, bo planowane zmiany są związane m.in. ze wzrostem inflacji, która wpłynęła także na wyniki jednostek – każdy podmiot musi indywidualnie zweryfikować, czy podwyższone progi wpłyną na zmianę jego sytuacji.

 

Nowe definicje

Ministerstwo Finansów zaproponowało też zmiany, które mają na celu uproszczenie i ujednolicenie pewnych pojęć z ustawy o rachunkowości. Między innymi:

  • przeformułowano definicje poszczególnych kategorii jednostek i przeniesiono je do słowniczka ustawy o rachunkowości (art. 3 ust. 1 ustawy o rachunkowości),
  • ustalono, że jednostkę mikro i małą określać będą tylko wielkości progowe,
  • ujednolicono pojęcie przychodów netto ze sprzedaży dla różnych celów w ustawie,
  • przewidziano wprost, że jednostki mikro i małe nie będą mieć obowiązku sporządzania zestawienia zmian w kapitale i rachunku przepływów pieniężnych.

 

Który rok obrotowy będzie objęty zmianami?

Nowe przepisy w zakresie ustalania wielkości jednostki będą stosowane po raz pierwszy do roku obrotowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2023 r.

W zakresie obowiązkowego badania sprawozdania, nowe progi będą stosowane po raz pierwszy do roku obrotowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2024 r. Dla ustalenia, czy jednostka przekroczyła dane progi, będzie uwzględniana suma aktywów bilansu oraz przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów osiągnięte w poprzednim roku obrotowym, rozpoczynającym się po 31 grudnia 2023 r.

 

Na bieżąco śledzimy proces legislacyjny omawianych zmian, a także kompleksowo wspieramy w zamykaniu roku obrotowego – w razie pytań zachęcamy do kontaktu.

 

[1] Dyrektywa Delegowana Komisji (UE) 2023/2775 z dnia 17 października 2023 r. zmieniająca Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE w odniesieniu do dostosowania kryteriów wielkości przedsiębiorstwa dla mikro-, małych, średnich i dużych jednostek lub grup.

[2] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, zmieniająca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/43/WE oraz uchylająca dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG.