Pozaunijne wsparcie przedsiębiorstw od lipca pod lupą Komisji Europejskiej

Komisja Europejska będzie uprawniona do uzyskania informacji na temat dotacji na rzecz przedsiębiorstwa działającego na jej terenie, udzielonej przez podmiot związany z władzami państwowymi kraju spoza Unii Europejskiej. Będzie ona mogła samodzielnie wszcząć postępowania w celu zbadania każdego wsparcia, które uzna za mogące generować zakłócenia rynku. Podstawą do tego jest Rozporządzenie w sprawie subsydiów zagranicznych zakłócających rynek wewnętrzny, które weszło w życie 12 lipca 2023 r. Co w praktyce oznacza to dla działających w Polsce przedsiębiorstw z pozaunijnym kapitałem?

 

Wsparcie, które może podlegać kontroli

Żeby wsparcie udzielone przedsiębiorstwu spoza UE mogło stać się przedmiotem kontroli, musi ono spełniać określone trzy przesłanki:

  • musi być udzielone przez podmiot, którego działania można przypisać państwu (zarówno podmiot publiczny, jak i prywatny),
  • co do zasady musi być udzielone w wysokości przekraczającej 4 mln EUR w przeciągu 3 kolejnych dowolnych lat[1]
  • musi poprawiać sytuację konkurencyjną danego przedsiębiorstwa i wskutek tego faktycznie lub potencjalnie negatywnie wpływać na konkurencję na rynku wewnętrznym.

Rozporządzenie nie określa rodzaju formy wsparcia z zagranicy, które może podlegać kontroli Komisji. Przykładowy katalog takich form wskazuje między innymi dotację, pożyczkę lub gwarancję kredytową. Określa on również katalog dotacji, w przypadku których prawdopodobieństwo zakłócenia rynku jest najwyższe – za takie uznaje się np. subsydium przyznane przedsiębiorstwu, które bez niego prawdopodobnie zakończyłoby swoją działalność w krótkim lub średnim okresie.

 

W jaki sposób Komisja może skontrolować wsparcie?

Zgodnie z Rozporządzeniem inwestycje przedsiębiorstwa, które spełniają określone w nim przesłanki, muszą zostać Komisji odpowiednio zgłoszone:

1) w przypadku fuzji lub przejęcia, gdy wartość wsparcia udzielonego spoza UE wszystkim przedsiębiorstwom biorącym udział w koncentracji przekracza łącznie 50 milionów euro, a obrót osiągnięty przez co najmniej jedno z nich przekracza 500 mln euro[2],

2) w przypadku ofert składanych w postępowaniu o udzielenie zamówienia, gdy wartość wsparcia udzielonego przedsiębiorstwu oraz jego spółkom zależnym, głównym wykonawcom i dostawcom uczestniczącym w tej samej ofercie przekroczyła w przeciągu trzech lat poprzedzających zgłoszenie 4 miliony euro, a szacunkowa wartość zamówienia, z którego tytułu przedsiębiorstwo ma otrzymać wynagrodzenie, przekracza 250 mln euro[3].

Przedsiębiorstwa zaangażowane w  ę nie mogą jej zakończyć dopóki Komisja nie zakończy weryfikacji inwestycji. Do tego momentu, przedsiębiorstwu składającemu ofertę w postępowaniu o udzielenie zamówienia, nie może być to zamówienie udzielone.

Pozostałe inwestycje pozaunijnie wspieranych przedsiębiorstw nie muszą być zgłaszane Komisji, lecz ta i tak będzie mogła je zweryfikować, jeżeli z dowolnego źródła uzyska informację, że dana inwestycja jest/ została zrealizowana przy wykorzystaniu dotacji zagranicznej zakłócającej rynek wewnętrzny[4].

 

Jakie skutki dla przedsiębiorstwa może mieć kontrola Komisji?

Komisja w ramach postępowań będzie sprawdzać, czy negatywne skutki udzielonego wsparcia przewyższają jego skutki pozytywne. W razie wydania decyzji stwierdzającej zakłócenie rynku, będzie ona mogła alternatywnie:

1) przyjąć zobowiązania przedsiębiorstwa do podjęcia działań, które skutecznie zaradzą zakłóceniom, a następnie, w razie potrzeby, monitorować ich realizowanie[5],

2) zdecydować się na wymierzenie przedsiębiorstwu proporcjonalnych środków kompensacyjnych, takich jak:

  • tymczasowe ograniczenie działalności handlowej,
  • nakazanie zaniechania niektórych inwestycji,
  • nakazanie rozwiązania koncentracji,
  • nakazanie zwrotu subsydium z uwzględnieniem odpowiedniej stopy procentowej.

Powyższe mechanizmy dopiero zaczną być stosowane, obecnie nie ma więc praktyki, na podstawie której można by było komentować efekty działania Rozporządzenia. OW będzie jednak regularnie monitorować jego wpływ i w razie potrzeby udzieli odpowiedzi na Państwa pytania.

Zachęcamy do kontaktu z naszym zespołem OW State aid.

 

[1] co do zasady

[2] art. 20 u.3

[3] art. 28 u.1

[4] art. 9

[5] art. 7 u.2

 

 

Jacek Łuczyński

Manager
Adwokat | OW State aid

jacek.luczynski@olesinski.com