KNF będzie karać za polityki wynagrodzeń i sprawozdania z ich wykonania

Ministerstwo Finansów opublikowało nowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem rozwoju rynku finansowego i ochrony inwestorów[1]. Projekt ten rozszerza kompetencje nadzorcze KNF w zakresie polityk wynagrodzeń oraz sprawozdań z ich wykonania. KNF ma mieć możliwość wydawania zaleceń oraz nakładania kar pieniężnych w wysokości nawet do 1 000 000 złotych. Nowe przepisy mają obowiązywać już od 2023 roku. Projekt jest aktualnie na etapie opiniowania.

 

Nawet milion złotych kary za wadliwą politykę lub sprawozdanie

Zgodnie z planowanymi zmianami, KNF ma otrzymać nowe instrumenty nadzorcze w zakresie polityki wynagrodzeń oraz sprawozdań z jej wykonania:

  • prawo żądania informacji od emitenta,
  • prawo do wydawania zaleceń w celu zaprzestania naruszeń,
  • uprawnienie do nakładania kar pieniężnych na spółkę w wysokości do 1 000 000 zł.

Zwracamy szczególną uwagę na zakres uchybień, które mogą podlegać sankcjom ze strony KNF: kara pieniężna w wysokości do 1 000 000 zł może być zastosowana w przypadku niewykonania, a nawet nienależytego wykonania przez emitenta obowiązków w zakresie polityki wynagrodzeń i sprawozdań o wynagrodzeniach.

Oznacza to możliwość weryfikacji, czy spółka prawidłowo stosuje wszystkie niezbędne mechanizmy, w tym m.in. premiowanie w oparciu o z góry wyznaczone kryteria, obejmujące nie tylko wyniki finansowe, ale także niefinansowe (ESG) czy procedurę odstąpienia od stosowania polityki. W zależności od podejścia KNF, istnieje ryzyko, że wiele polityk oraz sprawozdań z wynagrodzeń w obecnym kształcie będzie mogło zostać uznanych za nienależycie wykonane.

Wprowadzenie tego przepisu ma zwiększyć ostrożność spółek giełdowych przy konstruowaniu polityk wynagrodzeń oraz przygotowywaniu sprawozdań z ich wykonania. Zadań tych nie ułatwiają emitentom nieprecyzyjnie sformułowane przepisy ustawy, a także brak ostatecznych wytycznych ze strony Komisji Europejskiej w zakresie sporządzania sprawozdania o wynagrodzeniach (wciąż dostępny jest tylko projekt). KNF na tym polu pomaga tylko w niewielkim zakresie. Opublikowała serię Q&A na temat polityki i sprawozdania. Odpowiedzi są jednak niewystarczające, zwłaszcza, że w większości dotyczyły przygotowania tych dokumentów po raz pierwszy i odpowiadały na wątpliwości związane np. z przepisami przejściowymi.

 

Dotychczasowe sankcje za wadliwe sporządzenie polityki lub sprawozdania o wynagrodzeniach

Od 2020 roku spółki giełdowe zobowiązane są do:

  • posiadania oraz upubliczniania polityki wynagrodzeń członków zarządu i rady nadzorczej,
  • corocznego sporządzania sprawozdań z ich wykonania.

W praktyce jednak wiele podmiotów traktuje to jako kolejny obowiązek formalny, nie przywiązując szczególnej uwagi do jakości tych dokumentów. Często sporządzane są one w sposób niepełny, nieprecyzyjny, z pominięciem niektórych obligatoryjnych elementów, takich jak kryteria premiowe oparte na wynikach niefinansowych, uwzględniających społeczną odpowiedzialność biznesu (ESG).

Takiemu podejściu sprzyja brak bezpośrednich i realnych sankcji. W obecnym stanie prawnym kara grzywny przewidziana została w przypadku:

  • uporczywego uchylania się od obowiązku sporządzenia lub zamieszczenia na stronie internetowej polityki wynagrodzeń lub uchwały walnego zgromadzenia w sprawie polityki wynagrodzeń lub sprawozdania o wynagrodzeniach,
  • podawania nieprawdziwych danych lub zatajania prawdziwych danych, wpływających w istotny sposób na treść polityki wynagrodzeń lub sprawozdania o wynagrodzeniach.

Sankcje te dotyczą osób fizycznych odpowiedzialnych za wypełnianie obowiązków, tj. odpowiednio członków zarządu lub rady nadzorczej. Sposób sformułowania przepisów sprawia, że mogą one być zastosowane jedynie w skrajnych przypadkach, tj. przy najistotniejszych naruszeniach obowiązków ustawowych, co w przypadku emitentów, których obowiązują zaostrzone wymogi prawne, zdarza się stosunkowo rzadko.

Obecnie brak jest sankcji na wypadek niewłaściwego lub niepełnego sporządzenia polityki wynagrodzeń lub sprawozdania z jej wykonania. Sprawozdanie o wynagrodzeniach podlega wprawdzie badaniu biegłego rewidenta, ale jedynie „w zakresie zamieszczenia w nim informacji wymaganych na podstawie ust. 1-5 oraz 8” ustawy o ofercie.  Badana jest więc jedynie kompletność sprawozdania pod kątem wymogów ustawowych, bez weryfikacji prawdziwości oraz precyzyjności wskazywanych tam informacji.

Ponadto, aktualne brzmienie ustawy o ofercie publicznej nie daje KNF kompetencji w zakresie egzekwowania ciążących na spółkach obowiązków. Opublikowany 4 listopada projekt nowelizacji ma to jednak zmienić.

Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to IV kwartał 2022 r. Nowelizacja ma wejść w życie już na początku 2023 roku. Będziemy śledzić dalsze etapy legislacyjne projektu i informować Państwa na bieżąco.

 

Maja Kapiczowska
Manager | Adwokat
maja.kapiczowska@olesinski.com

Bartosz Paczyński
Associate | OW Legal
bartosz.paczynski@olesinski.com

 

[1] https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12349203/katalog/12803524#12803524