Informowanie o cenach – Prezes UOKIK powiedział „sprawdzam”!

Wraz z nowym rokiem zaczęły obowiązywać przepisy wdrażające dyrektywę Omnibus do polskiego prawa. Są to m. in. nowe wymogi w zakresie informowania o obniżkach cen, plasowania ofert w wynikach wyszukiwania czy opinii konsumenckich.

W nawiązaniu do zmian dotyczących informowania o cenach, 16 stycznia Prezes UOKiK w poinformował o rozpoczęciu weryfikacji dostosowania się przedsiębiorców do nowych przepisów. Zauważył też główne nieprawidłowości w praktykach przedsiębiorców, odnoszące się do informowania o cenach.

Wskazał jednocześnie jak powinno, a jak nie powinno się informować o obniżkach, przypomniał o możliwości nałożenia kary w przypadku stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów oraz poinformował o planowanych działaniach.

 

Zmiany w zakresie informowania o cenach – krótkie przypomnienie

Kwestie informowania o cenach określa ustawa z 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług, która w znowelizowanej formie obowiązuje od 1 stycznia 2023 r. oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług.

Przedsiębiorcy prezentując cenę promocyjną towaru lub usługi mają m. in. obowiązek informowania o najniższej cenie w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Nowe przepisy mają zastosowanie do e-commerce i sklepów stacjonarnych czy reklamy oraz obejmują promocje na konkretne artykuły czy ogólne ogłoszenia o obniżce na całość lub część asortymentu. Wyjątek dotyczy produktów szybko psujących się. W takim przypadku przedsiębiorca musi uwidoczniać aktualną cenę i tę sprzed pierwszego zastosowania obniżki. Inne zasady dotyczą także produktów będących w ofercie krócej niż 30 dni – wtedy należy podać najniższą cenę od rozpoczęcia sprzedaży do wprowadzenia obniżki.

Jakie kary mogą zostać nałożone na przedsiębiorców?

  • Wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej może nałożyć karę pieniężną w wysokości nawet do 40 000 zł w przypadku naruszenia przepisów ustawy.
  • Prezes UOKiK – jeśli stwierdzi naruszenie zbiorowych interesów konsumentów – może nałożyć karę w wysokości nawet do 10% obrotu na przedsiębiorstwo lub do 2 mln zł na osobę zarządzającą przedsiębiorstwem.

 

Komunikat Prezesa UOKiK – co z niego wynika?

Prezes UOKiK wskazał przykłady z rynku, które wzbudziły jego zastrzeżenia oraz opisał, jak informować o obniżkach cen zgodnie z nowymi przepisami:

  • przedsiębiorca powinien prezentować najniższą cenę z okresu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki (tzw. cenę odniesienia) w sposób czytelny i niebudzący wątpliwości konsumenta. Cena odniesienia może być przekreślona, jednak pod warunkiem, że jest czytelna oraz opatrzona objaśnieniem, że jest to najniższa cena z ostatnich 30 dni przed obniżką. Zdaniem Prezesa UOKiK samo prezentowanie tego typu informacji dopiero po rozwinięciu odsyłacza czy dużo mniejszą czcionką niż obniżona cena, przy użyciu nieczytelnego koloru lub niskiego kontrastu jest nieprawidłowe. Najniższa cena powinna być prezentowana w bezpośrednim sąsiedztwie aktualnej ceny.
  • W przypadku gdy cena jest obniżona przez przedsiębiorcę częściej niż raz na 30 dni, przedsiębiorca może poinformować o poprzednich cenach – jednak tak by nie odwracać uwagi konsumenta od podanej najniższej ceny towaru w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki i aby nie wprowadzać go w błąd.
  • W sytuacji, gdy przedsiębiorca informuje o obniżce ceny – to powinien odnosić ją do najniższej ceny z 30 dni przed ogłoszeniem promocji, bez względu na to czy to jest obniżka procentowa czy kwotowa. Prezes UOKiK jako przykład wskazał, że jeżeli hasło brzmi „50 % taniej”, a najniższa cena w ciągu ostatnich 30 dni poprzedzających informację o obniżce dni wynosiła 100 zł, to przedsiębiorca musi przedstawić 100 zł jako cenę odniesienia, od której oblicza się 50% obniżkę, nawet jeśli ostatnia cena sprzedaży towaru była inna.
  • W przypadku gdy przedsiębiorca sprzedaje towary za pośrednictwem różnych kanałów (np. w sklepach stacjonarnych i w sklepie internetowym) i informuje w nich o obniżeniu ceny, to musi podać cenę odniesienia adekwatną dla poszczególnych kanałów sprzedaży.
  • Nie ma obowiązku podawania najniższej ceny sprzed obniżki, jeśli nie jest ogłaszana promocja ani wyprzedaż, a przedsiębiorca obniża regularną cenę. Hasła promujące oferty sprzedażowe przez porównania będące ogólnymi oświadczeniami marketingowymi (np. najlepsze, najniższe ceny) oraz oferty wiązane (np. wielosztuki) nie są objęte nowymi przepisami.
  • Wyłączone z obowiązku informowania o najniższej cenie w okresie 30 dni poprzedzających obniżkę są także programy lojalnościowe (np. karty rabatowe lub kupony uprawniające konsumenta do zniżki cenowej). Jednak muszą one dotyczyć faktycznie spersonalizowanych obniżek cen (np. urodzinowych). Co to oznacza? Należy podawać najniższą cenę z 30 dni poprzedzających obniżkę, gdy możliwość tańszego zakupu dotyczy ogółu lub części klientów danego przedsiębiorcy.

 

Jakie są dalsze plany Urzędu?

Urząd zapowiedział, że w pierwszym etapie jego działań przeprowadzi właśnie kontrole sposobu prezentowania promocji w sklepach.

Oprócz tego, w najbliższym czasie Urząd planuje sprawdzić, jak przedsiębiorcy działający w Internecie, którzy udostępniają opinie konsumenckie, informują o sposobie weryfikacji ich rzetelności oraz o tym, czy podają numer telefonu umożliwiający skuteczny kontakt z nimi. Kontrole nie ominą także platform handlowych, które Urząd sprawdzi pod kątem informowania o plasowaniu (tj. kolejności prezentowania wyników wyszukiwania), a także czy ujawniają oni, które oferty są płatną reklamą lub uzyskały wyższe plasowanie w wyniku dokonanej płatności oraz czy informują o statusie osoby oferującej produkty.

Pełna treść komunikatu prasowego Prezesa UOKiK jest dostępna tutaj.

 

Przedsiębiorcy, których dotyczą nowe przepisy, a którzy jeszcze się do nich nie dostosowali – powinni podjąć działania by zapewnić zgodność swoich praktyk z nowym prawem. Doradcy OW służą wsparciem w dostosowaniu Państwa akcji promocyjnych do nowych wymogów, w tym szkolą przedsiębiorców w zakresie informowania o obniżkach cen. Doradztwo w tym zakresie dostosowujemy do Państwa zamierzeń biznesowych przy uwzględnieniu zgodności z nowelizacją. Zapraszamy do kontaktu.