Cudzoziemiec nie wypracował ustalonej liczby godzin? Pracodawcę może czekać za to kara

Modyfikowanie czasu pracy cudzoziemców budzi liczne wątpliwości pracodawców i zleceniodawców. Na podstawie opinii Państwowej Inspekcji Pracy wyjaśniamy, kiedy jest to możliwe.

 

Czas pracy cudzoziemca na podstawie umowy o pracę

Zazwyczaj pracodawca może zwiększyć wymiar czasu pracy cudzoziemca zatrudnionego na podstawie umowy o pracę pod warunkiem, że proporcjonalnie zwiększy również jego wynagrodzenie. Takie działanie nie wymaga zmiany zezwolenia na pracę, czy też tzw. zezwolenia jednolitego na pobyt czasowy i pracę. Jeżeli jednak cudzoziemiec wykonuje pracę na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi – konieczne jest złożenie nowego oświadczenia.

Zgodnie z wyjaśnieniami PIP, polecenie cudzoziemcowi wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych nie jest traktowane jako naruszenie warunków zatrudnienia określonych w dokumentach legalizacyjnych. Jest ono zatem dopuszczalne bez zmiany tych dokumentów. Inspekcja zwraca jednak uwagę, że praca w nadgodzinach może wynikać jedynie z konieczności prowadzenia akcji ratowniczej lub ze szczególnych potrzeb pracodawcy (zgodnie z art. 151 § 1 KP). W przypadku, gdyby odbywała się ona regularnie lub była z góry zaplanowana istnieje ryzyko, że PIP zakwestionuje wymiar czasu pracy cudzoziemca.

Zmiana dokumentów legalizujących zatrudnienie (w tym zezwoleń) jest zwykle konieczna w przypadku zmniejszenia wymiaru czasu pracy. Wyjątek stanowi sytuacja, w której zmiana wynika z zawarcia porozumienia ze związkami lub przedstawicielami pracowników.

 

Umowa cywilnoprawna z cudzoziemcem a liczba godzin pracy

W przypadku cudzoziemców wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, jakakolwiek modyfikacja liczby godzin pracy wskazanej w dokumentach legalizacyjnych wymaga ich uprzedniej zmiany. Dotyczy to również zwiększenia liczby godzin przy proporcjonalnym zwiększeniu wynagrodzenia. Wyjątkiem jest powierzenie pracy obywatelowi Ukrainy na podstawie złożonego do PUP powiadomienia – w tym przypadku, zgodnie z przepisami tzw. specustawy ukraińskiej, dopuszczalne jest zwiększenie godzinowego wymiaru pracy bez konieczności złożenia nowego powiadomienia (o ile zmiana niesie za sobą proporcjonalną podwyżkę wynagrodzenia).

 

Niewypracowanie zadeklarowanej liczby godzin – co wtedy?

Zdarza się jednak, że osoba wykonująca pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej z różnych względów nie wypracowuje ustalonej liczby godzin. Właśnie w takich przypadkach przedsiębiorcy mają najwięcej wątpliwości co do legalności pracy i ewentualnych konsekwencji.

Zdaniem PIP, niewypracowanie przez cudzoziemca liczby godzin wskazanych w zezwoleniu czy oświadczeniu nie wiąże się z odpowiedzialnością przedsiębiorcy pod warunkiem, że przyczyny takiego stanu rzeczy są niezależne od zleceniodawcy i leżą po stronie cudzoziemca. Dotyczy to np. takich okoliczności, jak wyjazd cudzoziemca za granicę, samowolne zaprzestanie wykonywania pracy czy choroba zleceniobiorcy.

W razie kontroli przedsiębiorca powinien wykazać, że zapewnił cudzoziemcowi możliwość wykonywania umowy w zadeklarowanym wymiarze, a niewypracowanie wskazanej w dokumencie legalizacyjnym liczby godzin zależne było jedynie od zleceniobiorcy. Warto w takim przypadku zgromadzić odpowiednie dowody, np. oświadczenie cudzoziemca o przyczynie nieobecności, zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy, pieczątki wyjazdowe i wjazdowe w paszporcie.

 

Konsekwencje po stronie pracodawcy

W przypadku naruszenia powyższych zasad, PIP może uznać zatrudnienie cudzoziemca (w nieodpowiednim wymiarze) za nielegalne powierzenie mu wykonywania pracy. Pracodawca czy zleceniodawca musi wówczas liczyć się z ryzykiem nałożenia kary grzywny nawet do 30 000 zł.

 

Nasi eksperci z zespołu Global Mobility służą wsparciem we wszelkich sprawach związanych z zatrudnianiem cudzoziemców w Polsce. Zapraszamy do kontaktu!

Milena Zalesińska

Manager
Radca prawny | OW Legal

milena.zalesinska@olesinski.com

Ewa Pabian

Senior Associate
OW Legal

ewa.pabian@olesinski.com