TSUE: Przekształcenie w spółkę osobową bez PCC. Możliwe odzyskanie podatku
17 września 2026 r. TSUE orzekł, że przekształcenie w spółkę osobową bez wniesienia nowych wkładów nie może być opodatkowane PCC[1]. To dobra wiadomość nie tylko dla spółek, które planują takie transakcje, ale także dla tych, które już je w przeszłości wykonały. Teraz mają one szanse na odzyskanie podatku.
Czego dotyczyło orzeczenie?
Naczelny Sąd Administracyjny zadał TSUE pytanie, które miało na celu ustalić, czy Polska ma prawo do opodatkowania przekształceń w spółki inne niż kapitałowe[2].
Wątpliwość pojawiła się w kontekście sporu o to, co jest podstawą opodatkowania w przypadku przekształcenia w spółkę osobową. Przed wyrokiem TSUE przyjmowane były dwa podejścia:
- organów podatkowych i sądów – opodatkowujemy cały majątek zarobiony przez spółkę w okresie od powstania do przekształcenia;
- przedsiębiorców – opodatkowujemy tylko nowe wkłady wspólników do spółki, wnoszone przy okazji przekształcenia.
W efekcie, choć sam podatek wynosi 0,5%[3], to przyjmując stanowisko organów i sądów, często opiewał nawet na kilkadziesiąt tysięcy złotych.
Co orzekł TSUE?
W dużym uproszczeniu, w ocenie unijnego sądu, jeśli wspólnicy nie wnieśli nowych wkładów do spółki w ramach przekształcenia, to nie można pobrać PCC. Co więcej, sąd stanął na stanowisku, że sam przyrost majątku w toku działalności nie jest nowym wkładem.
Zatem TSUE przyjął podejście prezentowane przez przedsiębiorców.
Choć wyrok zapadł w konkretnej sprawie (przekształcenie spółki komandytowej w jawną) to z uwagi na jego brzmienie, wnioski z niego obejmą także inne przekształcenia spółek osobowych.
Możliwość wystąpienia o zwrot nadpłaty
Omawiany wyrok to dobra informacja nie tylko da spółek, które planują przekształcenia, ale także dla tych, które już się przekształciły i zapłaciły podatek obliczony od całego przyrostu majątku w okresie od powstania do przekształcenia.
Spółki te mają teraz szansę odzyskać podatek wraz z odsetkami.
W tym celu warto zebrać dokumenty związane z pobranym podatkiem, a także ewentualną dokumentację sporu z organami podatkowymi. Pozwoli to:
- ocenić szansę na odzyskanie podatku;
- szacować kwotę podatku do zwrotu;
- określić, w jakim trybie należy to zrobić i jakie terminy należy uwzględnić.
Szczególnie istotny jest ostatni punkt. Terminy na podjęcie działań różnią się w zależności od tego, czy spółka prowadziła spór z organami podatkowymi.
Jeżeli Państwa spółka zapłaciła PCC przy przekształceniu w spółkę osobową, zapraszamy do kontaktu – przeanalizujemy jej sytuację procesową oraz wesprzemy w postępowaniu nadpłatowym.
[1] C-197/25
[2] NSA z dnia 3.02.2025 r., III FSK 1234/22
[3] art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 191 t.j.)
