Projekt nowelizacji ustawy OOŚ – nowe regulacje dla przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
Z końcem 2025 roku na stronach RCL udostępniono treść projektu ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw[1].
Nowe przepisy mają poprawić efektywność postępowań oraz zwiększyć przejrzystość działań organów. Poniżej przedstawiamy kluczowe zmiany przewidziane w projekcie.
Nowe obowiązki i wymagania w procedurze OOŚ
- Nowy rodzaj emisji – w dokumentacji (zarówno w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, jak i w raporcie OOŚ) będzie trzeba wskazywać nie tylko przewidywane emisje do powietrza, hałas czy wibracje, ale także rodzaje i ilości emitowanego światła. Dzięki temu analiza oddziaływania na środowisko obejmie również kwestie związane z tzw. „zanieczyszczeniem światłem”.
- Nowa opłata za decyzję środowiskową – przewidziana w projekcie opłata ma być dostosowana do faktycznych kosztów i złożoności postępowania. Jej wysokość nie przekroczy 30 tysięcy zł, a szczegółowe stawki określi minister klimatu w rozporządzeniu. Dotychczasowa opłata wynosiła jedynie 205 zł, co w praktyce stanowiło symboliczny wydatek wobec kosztów generowanych w toku całej procedury.
- Legalizacja przedsięwzięć realizowanych bez decyzji środowiskowej – wprowadzony zostanie tryb „naprawczy” dla przedsięwzięć rozpoczętych lub zakończonych bez wymaganej decyzji środowiskowej. W takich okolicznościach podmiot zobowiązany będzie miał 60 dni na złożenie wniosku o wydanie decyzji, a pełną dokumentację będzie musiał przekazać w ciągu maksymalnie 18 miesięcy.
- Dobrowolne przedłożenie raportu OOŚ – inwestor będzie mógł dołączyć pełen raport OOŚ już na etapie składania wniosku (zamiast KIP). Zgodnie z projektowaną ustawą, organ nie będzie w takim wypadku prowadził dodatkowej oceny zasadności przeprowadzenia OOŚ, lecz od razu przystąpi do dalszych etapów postępowania – upraszczając i przyspieszając całą procedurę.
- Odpowiedzialność za uwarunkowania wynikające z decyzji środowiskowych przy realizacji przedsięwzięć przez kilka podmiotów – wprowadzona zostanie zasada solidarności odpowiedzialności za realizację decyzji.
- Wprowadzona zostanie zasada przejęcia praw i obowiązków z decyzji środowiskowych przez nabywców nieruchomości – mowa o nieruchomości, na której jest realizowane lub zostało zrealizowane przedsięwzięcie, dla którego została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z chwilą objęcia tytułu prawnego do tej nieruchomości.
Elektronizacja postępowań i nowy system SOPOOŚ
- Forma elektroniczna dokumentów – zaktualizowany zostanie wymóg składania kluczowych dokumentów (takich jak karta informacyjna przedsięwzięcia i raport OOŚ) nie tylko w formie papierowej, ale również w postaci elektronicznej. Dokumenty elektroniczne będą musiały być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym. Ujednolicenie zasad w tym zakresie zlikwiduje dotychczasowe niejasności.
- System SOPOOŚ – uruchomiony zostanie dedykowany system teleinformatyczny SOPOOŚ, który usprawni obsługę postępowań OOŚ. System ten pozwoli na gromadzenie i wymianę dokumentacji generowanej w toku postępowania oraz usprawni komunikację pomiędzy wszystkimi organami uczestniczącymi.
Zmiany w konsultacjach społecznych i dostępie do informacji
- Spóźnione uwagi bez rozpatrzenia – uwagi i wnioski zgłoszone po upływie wyznaczonego terminu konsultacji nie będą rozpatrywane. Wyłączona zostanie możliwość przywracania terminów – to oznacza, że po zamknięciu konsultacji społeczeństwo nie będzie miało już formalnej możliwości zabrania głosu w danej sprawie.
- Większa dostępność informacji na etapie opiniowania – poszerzony zostanie katalog informacji udostępnianych publicznie o postanowienia określające zakres raportu OOŚ. Dzięki temu społeczeństwo i zainteresowane strony będą miały szerszy wgląd w przebieg postępowania oraz dostęp do informacji na wcześniejszych etapach procedury.
- Dłuższy termin na udostępnienie informacji środowiskowej – czas na udostępnienie dokumentów zostanie wydłużony z 3 do 5 dni roboczych.
- Większa elastyczność w konsultacjach – w wyjątkowych sytuacjach organ będzie mógł przedłużyć czas na składanie uwag przez społeczeństwo nawet do 60 dni (z dotychczasowych 30). Pozwoli to uwzględnić szczególne okoliczności, takie jak okres wakacyjny, świąteczny lub szczególnie obszerna dokumentacja projektu. Z jednej strony umożliwi to realny udział w konsultacjach społecznych, natomiast z drugiej strony może oznaczać wydłużenie postępowań o wydanie decyzji środowiskowych.
Realne sankcje finansowe
- Sankcje finansowe za realizację przedsięwzięcia bez decyzji środowiskowej – wprowadzone zostaną kary pieniężne dla inwestorów, którzy:
- realizują przedsięwzięcie bez wymaganej decyzji środowiskowej,posługują się decyzją nieostateczną
- lub kontynuują prace mimo wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji.
Nowe przepisy przewidują kary w wysokości od 100 tysięcy do 20 milionów zł, co ma skutecznie zdyscyplinować uczestników procesu inwestycyjnego.
Na jakim etapie znajduje się projekt?
Obecnie projekt nowelizacji ustawy OOŚ znajduje się na etapie opiniowania, a następnie powinien trafić pod obrady Sejmu.
Dla przedsiębiorców to szansa na zweryfikowanie planów inwestycyjnych i zastanowienie się, czy przyspieszenie realizacji niektórych planów nie będzie korzystniejsze. Warto mieć na uwadze, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosuje się dotychczasowe przepisy.
Wsparcie dla przedsiębiorców
Jeśli potrzebują Państwo wsparcia w tym lub innym zakresie związanym z projektowanymi zmianami – zachęcamy do kontaktu.
Wspieramy przedsiębiorstwa na każdym etapie – od analizy obowiązków, przez wdrożenie odpowiednich procedur, po bieżące monitorowanie zmian w przepisach.
[1] Link: https://legislacja.gov.pl/projekt/12405602
