Zmiany dla OZE – zapowiedzi na początek 2026 r.
W 2026 roku czeka nas wiele zmian istotnych dla OZE. Na szczególną uwagę zasługuje projekt zmiany ustawy o OZE (UD332), który został opublikowany ostatniego dnia 2025 roku. Ma on szczególne znaczenie dla dwóch typów instalacji OZE: farm wiatrowych na lądzie i biometanowni o mocy powyżej 1MW. Co zmieni się w ich zakresie?
Farmy wiatrowe na lądzie
Zarówno ustawa o inwestycjach wiatrowych na lądzie, jak i ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zawierają przepisy dotyczące partycypacji społecznej na etapie uchwalania Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP).
Wraz z reformą planowania przestrzennego, która rozpoczęła się w 2023 r., pojawiły się liczne wątpliwości co do możliwości pogodzenia przepisów obydwu ustaw. W szczególności dotyczyły one możliwości uchwalania zintegrowanych planów inwestycyjnych dla elektrowni wiatrowych.
Stąd propozycja ustandaryzowania procedury planistycznej dla elektrowni wiatrowych. Proponowane zmiany obejmują przeniesienie przepisów dotyczących lokowania elektrowni wiatrowych do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zaproponowano m.in.:
- uporządkowanie zasad partycypacji społecznej,
- doprecyzowanie sporządzania MPZP w gminie pobliskiej,
- wprowadzenie braku obowiązku sporządzania MPZP dla terenu znajdującego się w minimalnej odległości od elektrowni wiatrowej do zabudowy mieszkaniowej, jeżeli teren ten jest już objęty MPZP, który wyklucza możliwość lokalizacji zabudowy mieszkaniowej,
- precyzyjne określenie przepisów dotyczących uchwalania Zintegrowanego Planu Inwestycyjnego (ZPI).
Kolejna istotna zmiana dla OZE, to propozycja równoległego prowadzenia procedury środowiskowej wraz ze zmianą MPZP. Ma to znacząco skrócić czas dewelopmentu, bo o około 2 lata.
Projekt zakłada również elastyczność i indywidualne podejście w ustalaniu odległości między elektrownią wiatrową a siecią elektroenergetyczną najwyższych napięć oraz możliwość skorzystania z instytucji prosumenta wirtualnego również przez mieszkańców gmin sąsiadujących.
Biometanownie – wsparcie w postaci aukcji dla biometanu i wprowadzenie gazociągu bezpośredniego
Projektowane przepisy są ponowną próbą wprowadzenia pomocy publicznej dla instalacji biometanu o mocy powyżej 1 MW – po nieudanym podejściu w ramach tzw. ustawy wiatrakowej, zawetowanej przez prezydenta latem 2025 r. Projekt ma na celu uzupełnienie istniejącego systemu wsparcia dla wytwórców biometanu o dodatkowe narzędzie w postaci aukcji biometanu.
Przepisy wprowadzają w szczególności:
- kryteria kwalifikacyjne do wzięcia udziału w systemie wsparcia aukcyjnego,
- zasady uzyskania wsparcia aukcyjnego dla biometanu,
- okres, w którym przysługuje mechanizm wsparcia,
- opis przebiegu aukcji,
- obowiązki wytwórcy, który złożył zwycięską ofertę,
- obowiązki Prezesa URE wynikające z przygotowania, prowadzenia oraz kontrolowania obowiązków związanych z udziałem w systemie aukcyjnym biometanu.
Wyróżnienie: Aukcje będą przeprowadzane w podziale na tzw. koszyki dla instalacji o mocy zainstalowanej elektrycznej:
- mniejszej niż 2 MW lub
- nie mniejszej niż 2 MW.
Kolejnym ułatwieniem, mającym sprzyjać rozwojowi branży i wprowadzonym w projekcie ustawy o OZE, jest określenie zasad funkcjonowania gazociągu bezpośredniego służącego do dostarczania biogazu, biogazu rolniczego lub biometanu.
Pozostałe zmiany, jakie warto śledzić
Zmiany do ustawy o OZE to nie jedyne nowości, jakie zostały zapowiedziane na 2026 r. Do sejmu przekazany został również projekt tzw. ustawy sieciowej, wprowadzającej kluczowe zmiany w zakresie przyłączania instalacji OZE.
Rok 2026 to także moment pełnego wejścia w życie reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego. Graniczną datą, póki co jest tutaj 1 lipca 2026 r. – do tego dnia gminy powinny mieć uchwalone plany ogólne. W przypadku ich braku gminy czeka paraliż inwestycyjny – nie będzie możliwości:
- zmiany MPZP na ich obszarze (jeśli obowiązują),
- uchwalania nowych MPZP,
- wydawania decyzji o warunkach zabudowy.
Możliwe jednak, że data ponownie zostanie przesunięta o kilka miesięcy – będziemy informować o ewentualnych zmianach.
Nowością są również propozycje zmian do ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko (UD224). Z punktu widzenia OZE kluczowe są propozycje:
- Wzrostu opłaty za wydanie decyzji środowiskowej –projekt wprowadza system opłat za wydanie decyzji środowiskowej oraz określa maksymalną opłatę na poziomie 50/30 tys. PLN (przy czym pojawia się istotna rozbieżność pomiędzy treścią projektu a jego uzasadnieniem). Dokładna wysokość opłaty ma zostać określona w rozporządzeniu. Zmiana decyzji środowiskowej będzie się wiązać z obowiązkiem poniesienia połowy opłaty należnej za jej wydanie.
- Wydawania decyzji środowiskowych przez starostę, a nie organy gminy – zgodnie z założeniami ma to umożliwić większą specjalizację organów oraz sprawniejszą kontrolę realizacji inwestycji istotnych z punktu widzenia regionu.
- Cyfryzacja postępowań – projektowane przepisy zakładają utworzenie Systemu Obsługi Postępowań w zakresie Ocen Oddziaływania na Środowisko (SOPOOŚ). System ma umożliwić pełną obsługę postępowań administracyjnych – od wydania decyzji środowiskowej po postępowania „następcze” – w formie teleinformatycznej.
Jeśli chcą Państwo porozmawiać o zmianach dla OZE, to jesteśmy do dyspozycji i zachęcamy do kontaktu. Chętnie omówimy praktyczne skutki nowych przepisów dla Państwa projektów.
