Czy pracodawca musi przemówić w języku obcym? – część 2
Na pracodawcy spoczywa szereg obowiązków związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Pracodawca zobowiązany jest m.in. zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie BHP przed dopuszczeniem go do pracy oraz zapoznać pracowników z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy.
O ile przetłumaczenie zazwyczaj stosunkowo niewielkiej objętościowo umowy o pracę, o którym pisaliśmy w pierwszej części wpisu, może nie generować zbyt wielu kłopotów po stronie pracodawcy, to zmiana języka, w którym przeprowadzane jest szkolenie BHP oraz przetłumaczenie dokumentów związanych z przestrzeganiem zasad BHP i przeciwpożarowych w zakładzie pracy mogłaby okazać się na tyle uciążliwym obowiązkiem pracodawcy, że niejednokrotnie odstąpiłby od zamiaru zatrudnienia cudzoziemca.
Obowiązujące przepisy nie nakładają na pracodawcę wprost odgórnego obowiązku sporządzania dokumentów z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy w języku ojczystym zatrudnianego obcokrajowca.
Mogłoby się więc wydawać, że formalne przeprowadzenie szkolenia, czy też przedłożenie dokumentów BHP w języku polskim pracownikowi z zagranicy jest wystarczające dla wywiązania się z obowiązków informacyjnych względem takiego pracownika.
Dokonując jednakże celowościowej wykładni przepisów prawa pracy nie można zgodzić się z tym poglądem.
Zgodnie z kodeksem pracy pracodawcy nie wolno dopuścić do pracy pracownika, który nie posiada wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Oznacza to, że samo odbycie szkolenia, przedstawienie dokumentów BHP, etc. nie jest wystarczające w sytuacji, w której pracownik nie jest w stanie zrozumieć przekazywanych mu informacji ze względu na ograniczoną znajomość języka polskiego, przez co nie ma możliwości przyswojenia niezbędnej wiedzy i osiągnięcia podstawowych celów szkolenia. Pracownik powinien efektywnie zdobyć wiedzę dotyczącą zasad BHP obowiązujących w zakładzie pracy.
Z tego względu, mimo braku wyraźnego odgórnego obowiązku sporządzania dokumentacji z zakresu BHP i przeprowadzania szkoleń w języku obcym, pracodawca, chcący wywiązać się z obowiązków informacyjnych i szkoleniowych względem pracownika niewładającego językiem polskim, powinien przedstawić takiemu pracownikowi wymagane przepisami kodeksu pracy informacje w sposób dla niego zrozumiały.
Pracodawca może zrobić to w różny sposób, np. dokonując tłumaczeń dokumentów (nie musi być to tłumaczenie przysięgłe), zamieszczając piktogramy lub rysunki obrazujące tekst umieszczony w języku polskim, przeprowadzając szkolenia z udziałem tłumacza (przy czym niekoniecznie zawodowego - może nim być na przykład inny pracownik władający językiem nowo zatrudnionego pracownika - obcokrajowca), etc.
Należyte wywiązanie się z powyższych obowiązków ma niebagatelne znaczenie dla pracodawcy, który odpowiada za bezpieczeństwo i higienę pracy w zakładzie pracy i w razie ich niedopełnienia, a w szczególności w sytuacji wypadku przy pracy, może podlegać odpowiedzialności karnej.
Autorzy:
Magdalena Maślak – Gościmińska – consultant, aplikant adwokacki, t: +48 71 75 00 784, magdalena.maslak@olesinski.com
Martyna Ryt – stażysta dział prawny, t: +48 71 75 00 749, martyna.ryt@olesinski.com
