Sąd Najwyższy przyznał ochronę przedemerytalną pracownikom zatrudnionym na podstawie umowy terminowej
Uchwałą 7 sędziów z 30 września 2025 r. [1] Sąd Najwyższy zadecydował, że pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę zawartej na czas określony, której okres obowiązywania upływa przed osiągnięciem przez pracownika wieku emerytalnego. Jest to przełomowe orzeczenie, bo problem ochrony przedemerytalnej przewidzianej w art. 39 Kodeksu pracy od lat budził istotne wątpliwości interpretacyjne.
Dotychczasowe podejście
W niektórych uchwałach Sąd Najwyższy, odwołując się do wykładni literalnej przepisu, twierdził, że jeżeli termin zakończenia umowy o pracę wypada przed osiągnięciem przez pracownika wieku emerytalnego, ochrona z art. 39 k.p. nie przysługuje. Przeciwny pogląd przyjmował natomiast wykładnię propracowniczą – Sąd Najwyższy twierdził, że ochrona pracownika ma w tej sytuacji charakter podmiotowy i nie dotyczy rodzaju zawartej umowy.
Tło sprawy
Sprawa rozpoczęła się od złożenia przez byłego pracownika spółki odwołania do sądu pracy. Pracownik otrzymał oświadczenie o rozwiązaniu umowy terminowej (z zachowaniem okresu wypowiedzenia), która miała zakończyć się przed osiągnięciem przez niego wieku emerytalnego.
W pierwszej instancji Sąd Rejonowy przyjął propracowniczą wykładnie art. 39 k.p., uznając, że pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas określony podlega ochronie przedemerytalnej, nawet jeśli zawarta umowa wygasa przed osiągnięciem przez niego wieku emerytalnego. Zatem pozwana spółka nie miała prawa dokonać wypowiedzenia i za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę sąd zasądził odszkodowanie.
Pozwana spółka wniosła apelację od powyższego orzeczenia. Wskazała, że wielokrotnie w orzecznictwie pojawiały się stanowiska, w których SN odmawiał przyznania ochrony przedemerytalnej w takich sytuacjach. Pozwana, powołując się na postulowany w orzecznictwie pogląd, wskazywała, że warunkiem objęcia pracownika ochroną przewidzianą w art. 39 k.p. jest ekspektatywa prawa do emerytury, która ma zostać zrealizowana w czasie trwającego stosunku pracy.
Dlatego też, zakładając, że stosunek pracy łączący pracownika z pracodawcą ma ulec rozwiązaniu przed osiągnięciem przez niego wieku emerytalnego, art. 39 k.p. nie będzie miał zastosowania w odniesieniu do takiego pracownika.
Stanowisko Sądu Najwyższego
Z uwagi na powyższe, przeciwstawne poglądy, Sąd Okręgowy w Katowicach, który rozpatrywał apelację w tej sprawie, przedstawił do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu następujące zagadnienie prawne: czy zakaz wypowiedzenia z art. 39 k.p. dotyczy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony także wówczas, gdy umowę zawarto na okres, który upływa przed osiągnięciem przez pracownika wieku emerytalnego?.
Według Sądu Najwyższego to pytanie było na tyle złożone, że zrezygnował on z wydania orzeczenia w typowym składzie trzech sędziów i zadecydował o powiększeniu składu do siedmiu osób.
Sędziowie opowiedzieli się za propracowniczą wykładnią wspomnianego art. 39.
Co dla pracodawców oznacza przedstawiona uchwała?
Po uzyskaniu ostatecznego rozstrzygnięcia pracodawcy będą musieli zwracać większą uwagę na kwestie ochrony przedemerytalnej w przypadku zawierania umów terminowych. Warto też zrewidować dotychczasową praktykę w tym zakresie. Jeśli potrzebują Państwo wsparcia w tym obszarze, to zachęcamy do kontaktu.
[1] Uchwała Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 września 2025 r. III PZP 6/24
