Ochrona sygnalistów – 2 lata dla Polski na wdrożenie unijnych regulacji
26 listopada 2019 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej opublikowano Dyrektywę o ochronie sygnalistów. Znamy już więc ostateczny zakres regulacji, do przyjęcia których UE zobowiązuje państwa członkowskie, w tym również Polskę.
Kogo dotyczą przepisy dyrektywy?
Regulacje do wprowadzenia których zobowiązuje dyrektywa, będą dotyczyły:
- przedsiębiorców zatrudniających minimum 50 pracowników;
- przedsiębiorców, niezależnie od liczby zatrudnianych osób, jeśli są oni zobowiązani do ustanowienia wewnętrznych kanałów dokonywania zgłoszeń na mocy aktów UE wymienionych w załącznikach do dyrektywy (m.in. jeśli działają w sektorze usług finansowych).
Wejście w życie
Nowe regulacje weszły w życie 16 grudnia 2019 r., jednak ze względu na wprowadzenie ich za pośrednictwem dyrektywy, konieczna będzie ich transpozycja w formie krajowych aktów prawnych (ustawy / akty wykonawcze i administracyjne). Państwa członkowskie mają na to czas do 17 grudnia 2021 r. W stosunku do przedsiębiorców zatrudniających od 50 do 249 pracowników przepisy muszą zostać wprowadzone do 17 grudnia 2023 r.
Zakres obowiązków wynikających z dyrektywy
Regulacje dyrektywy nałożą na przedsiębiorców cały szereg nowych obowiązków. Są to m.in.:
- zapewnienie ochrony sygnalistom;
- stworzenie wewnętrznych kanałów zgłaszania nieprawidłowości (w tym takich, które pozwolą na zapewnienie anonimowości korzystającym z nich sygnalistom);
- wyznaczenie osób odpowiedzialnych za podjęcie działań w przypadku zgłoszeń;
- stworzenie procedur umożliwiających zgłaszanie nieprawidłowości podmiotom zewnętrznym.
Co istotne, przyjęte przez kraje członkowskie przepisy mogą mieć znacznie szerszy zakres niż sama dyrektywa. Biorąc pod uwagę mechanizmy pojawiające się w projekcie ustawy o jawności życia publicznego czy też w projekcie ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych, możemy przypuszczać, że polski ustawodawca pójdzie w stronę rozszerzenia unijnych regulacji.
Co więcej, nowe przepisy oprócz zobowiązania do wprowadzania wewnątrzorganizacyjnych regulacji postulują budowę kultury etycznej i świadomości sprzyjającej sygnalistom wśród członków organizacji. Nie są to działania, które można zrealizować „z dnia na dzień”, dlatego warto już teraz rozpocząć przygotowania do wdrożenia unijnych przepisów.
