fundacja

Fundacja rodzinna – sposób na sukcesję i zabezpieczenie aktywów na pokolenia

Fundacja rodzinna jako skuteczne narzędzie ochrony majątku

Fundacja rodzinna to osoba prawna utworzona na podstawie ustawy z 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej, której celem jest gromadzenie majątku rodzinnego, zarządzanie nim oraz spełnianie świadczeń na rzecz beneficjentów. Stanowi narzędzie planowania sukcesji wielopokoleniowej i ochrony majątku - pozwala odseparować aktywa od osoby fundatora, chronić je przed zobowiązaniami powstałymi po założeniu fundacji oraz przed podziałem między spadkobiercami. Minimalny fundusz założycielski wynosi 100 000 zł, a rejestr fundacji rodzinnych prowadzi Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim.

Dla kogo jest fundacja rodzinna?

Fundacja rodzinna jest w szczególności dla: przedsiębiorców prowadzących biznes lub planujących jego sukcesję, inwestorów z szerokim wachlarzem aktywów (np. spółki, nieruchomości, instrumenty finansowe), osób, które chcą zabezpieczyć: siebie, małoletnie dzieci, dzieci z różnych związków oraz partnera i jego dzieci,  członków zarządu i rad nadzorczych, którzy chcą chronić majątek przed odpowiedzialnością osobistą. 

korzyści

Główne korzyści z transferu majątku do fundacji rodzinnej 

oddzielenie własności majątku od osoby, która nim zarządza 
zwiększenie bezpieczeństwa majątku rodzinnego
eliminacja rozproszenia kontroli nad majątkiem
zaplanowanie zmiany pokoleniowej

Z udziałem członków rodziny lub profesjonalnych zarządzających

ograniczenie ryzyka nieumiejętnego inwestowania przez spadkobierców
zabezpieczenie stabilności oraz jednolitości wykonywania praw z udziałów lub akcji
trwałość i przewidywalność fundacji

Jako udziałowca lub akcjonariusza oraz uczestnika w negocjacjach

zaplanowanie szczegółowych warunków dysponowania mieniem fundacji rodzinnej

Elastyczne dostosowanie świadczeń do potrzeb beneficjentów np. pokrywanie kosztów kształcenia.

korzystanie z preferencji podatkowych

Przez fundację i beneficjentów najbliższych fundatorowi

Jak założyć fundację rodzinną krok po kroku?

Fundacja rodzinna to relatywnie nowy instrument zarządzania majątkiem

Dlatego przed podjęciem decyzji o jej założeniu warto przeanalizować indywidualną sytuację pod kątem prawnym, podatkowym, finansowym oraz biznesowym czy księgowym.

W Grupie OW posiadamy wszystkie te kompetencje i kompleksowo wspieramy klientów, oferując wsparcie trzech spółek: 

Olesiński i Wspólnicy

OW Analytics

OW Accounting & Payroll

Nasze doradztwo w zakresie fundacji rodzinnej

Doradzamy kompleksowo w obszarze fundacji rodzinnej. Nasza pomoc obejmuje przede wszystkim:

Analizę obecnej struktury z uwzględnieniem indywidualnych czynników

W tym weryfikację adekwatności fundacji do zamierzeń biznesowych i rodzinnych oraz posiadanego majątku.

Opracowanie scenariuszy alternatywnych z wykorzystaniem innych narzędzi prawnych (np. spółka holdingowa, estoński CIT) 

Analizę prawną i podatkową rozważanego rozwiązania

Z uwzględnieniem ewentualnych przeszkód prawnych i konsekwencji podatkowych.

Wsparcie w zdefiniowaniu roli poszczególnych członków rodziny w fundacji rodzinnej  

Wsparcie w określeniu świadczeń dla beneficjentów lub fundatora 

Przygotowanie dokumentów potrzebnych do założenia fundacji rodzinnej

W tym opracowanie aktu założycielskiego, statutu, spisu mienia.   

Reprezentację przed urzędami oraz sądem rejestrowym

Weryfikację AML – wsparcie w ustalaniu beneficjenta rzeczywistego fundacji rodzinnych oraz w przygotowaniu zgłoszenia do CRBR

Tworzenie wzorów dokumentów koniecznych do prowadzenia działalności gospodarczej fundacji rodzinnej i uregulowania świadczeń na rzecz beneficjentów

Wsparcie w zakresie RODO

Wsparcie księgowe i sprawozdawcze dla fundacji rodzinnych (OWAP)

Wycenę majątku (OWA)

Bieżącą obsługę prawno-podatkową fundacji 

Prowadzenie obowiązkowego audytu fundacji rodzinnej

Dowiedz się więcej o obowiązku przeglądu fundacji rodzinnej poniżej. 

Kontrolę działalności fundacji w ramach pre-audytu fundacji rodzinnej 

audyt

Na czym polega audyt fundacji rodzinnej i dla kogo jest obowiązkowy? 

Audyt fundacji rodzinnej polega na przeglądzie prawidłowości zarządzania majątkiem fundacji rodzinnej oraz zaciągania i spełniania jej zobowiązań. W ramach audytu fundacji rodzinnej badane są przede wszystkim kwestie zgodności jej działalności z prawem, fundacyjnymi celami oraz dokumentacją – w tym ze statutem oraz sprawozdaniem finansowym fundacji. 

Zgodnie z ustawą o fundacji rodzinnej przeprowadzenie audytu jest obowiązkowe dla każdej fundacji. Ale nie każda z nich musi robić to z taką samą częstotliwością. Każda fundacja rodzinna musi wykonywać audyt fundacji rodzinnej co najmniej co 4 lata. Można jednak w statucie przewidzieć częstsze audyty, szczególnie po śmierci fundatora lub gdy fundacja zarządzana jest przez profesjonalny zarząd.

Jeśli jednak sprawozdanie finansowe fundacji rodzinnej podlega badaniu zgodnie z ustawą o rachunkowości audyt przeprowadzony jest co roku.

Dzieje się tak w przypadku gdy spełniły co najmniej dwa z następujących warunków: 

średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,

suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej
3 125 000 euro,

przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej
6 250 000 euro.

Przeprowadziliśmy już obowiązkowe audyty w fundacjach rodzinnych, dlatego wiemy, jakie sprawy najczęściej są problemem w fundacjach rodzinnych. Na stałe współpracujemy z biegłymi rewidentami, aby wspólnie w sposób kompleksowy przeprowadzać pełen audyt  fundacji rodzinnej.     

zespół

Liderki obszaru 

Magdalena Tyrakowska-Szymczak

Partner

Adwokat

Natalia Komarzańska

Senior Manager

Adwokat | OW Legal

Anna Łozowska

Manager

Radca prawny

Martyna Kokosińska

Counsel

OW Legal

Baza wiedzy o fundacji rodzinnej

Dzielimy się wiedzą o fundacji rodzinnej – na naszym blogu, w mediach oraz organizując szkolenia i webinaria.

Rzeczpospolita

dziennik gazeta prawna

parkiet

Fundacja rodzinna - najczęściej zadawane pytania

Ile kosztuje założenie fundacji rodzinnej w Polsce? 

Założenie fundacji rodzinnej w Polsce kosztuje co najmniej 100 000 zł, ponieważ jest to minimalny fundusz założycielski wymagany ustawowo. Dodatkowo występują koszty notarialne, opłata sądowa za wpis do rejestru fundacji rodzinnych oraz koszty obsługi prawno‑podatkowej, których wysokość zależy m.in. od sytuacji rodzinnej, struktury majątku oraz konkretnych intencji fundatora. 

Jak długo trwa założenie fundacji rodzinnej? 

Założenie fundacji rodzinnej formalnie trwa jeden dzień, ponieważ fundacja w organizacji powstaje w dniu podpisania aktu notarialnego. Wpis do rejestru fundacji rodzinnych trwa nawet kilkanaście miesięcy, natomiast przygotowanie statutu i struktury może zająć od kilku tygodni do kilku miesięcy, też w zależności od stopnia skomplikowania fundacji. 

Jakie są zachęty podatkowe fundacji rodzinnej? 

Korzystne opodatkowanie fundacji rodzinnej polega na zwolnieniu z CIT od dochodów z dozwolonej działalności, takich jak posiadanie udziałów w spółkach, najem czy zbywanie mienia (o ile nie zostało nabyte wyłącznie celem dalszego zbycia). Opodatkowanie CIT pojawia się dopiero przy wypłatach do beneficjentów, a świadczenia dla najbliższej rodziny fundatora są zwolnione z PIT. 

Jakie aktywa można wnieść do fundacji rodzinnej? 

Do fundacji rodzinnej można wnieść większość składników majątku, w tym udziały i akcje w spółkach, nieruchomości, środki pieniężne, instrumenty finansowe oraz prawa majątkowe. Wszystkie aktywa powinny być wcześniej ocenione pod kątem skutków podatkowych i prawnych. 

Czy audyt fundacji rodzinnej jest obowiązkowy? 

Audyt fundacji rodzinnej jest obowiązkowy zgodnie z ustawą i musi być przeprowadzany co najmniej raz na cztery lata, a częściej jeżeli fundacja spełnia kryteria z ustawy o rachunkowości - wówczas audyt przeprowadzany jest za każdy rok spełniania tych kryteriów. Czy fundacja rodzinna chroni majątek przed wierzycielami? 

Czy fundacja rodzinna chroni majątek przed wierzycielami? 

Fundacja rodzinna chroni majątek przed zobowiązaniami fundatora powstałymi po jej założeniu, ponieważ majątek fundacji jest odrębny od majątku fundatora. Nie chroni natomiast przed długami istniejącymi w chwili wniesienia aktywów, jak również przed długami własnymi fundacji. 

Czy fundacja rodzinna może prowadzić działalność gospodarczą? 

Fundacja rodzinna może prowadzić działalność gospodarczą w ograniczonym zakresie, ściśle wskazanym w ustawie. Przekroczenie tego zakresu skutkuje opodatkowaniem sankcyjną stawką CIT w wysokości 25%. 

Czy fundator zachowuje kontrolę nad fundacją rodzinną? 

Fundator może zachować kontrolę nad fundacją rodzinną, jeśli przewidzi to w statucie. Może pełnić funkcję w organach fundacji lub posiadać szczególne uprawnienia decyzyjne. Może jednak także wybrać rolę biernego beneficjenta. 

Czy fundacja rodzinna zastępuje testament? 

Fundacja rodzinna nie zastępuje testamentu, ale w praktyce przejmuje kluczową rolę w planowaniu sukcesji majątku wniesionego do fundacji. Testament nadal może regulować kwestie dotyczące pozostałego majątku. Fundacja rodzinna może też być ustanowiona w testamencie. 

Czy fundacja rodzinna eliminuje zachowek? 

Fundacja rodzinna nie eliminuje prawa do zachowku, lecz wpływa na sposób jego dochodzenia. Ustawa przewiduje odrębne zasady odpowiedzialności fundacji i beneficjentów, co może umożliwić zarządzenie i rozwiązanie potencjalnego sporu zachowkowego jeszcze przed jego powstaniem. 

Czy fundacja rodzinna może działać za granicą? 

Fundacja rodzinna może posiadać aktywa i inwestycje za granicą, pozostając polską osobą prawną i podlegając polskiemu prawu. 

Zacznij współpracę z zespołem, który rozumie potrzeby biznesu

Razem znajdziemy najlepsze rozwiązania dla Twojej firmy