Test przedsiębiorcy i czwarty projekt reformy PIP
Pomimo zbliżającej się końcówki roku, nadal trwają prace nad wdrożeniem reformy Państwowej Inspekcji Pracy. Ponadto Główny Inspektorat Pracy (GIP) zaprezentował listę 42 pytań, które w założeniu mają ułatwić stwierdzenie, czy w konkretnym przypadku umowa B2B jest „ukrytą” umową o pracę.
Lista pytań („test przedsiębiorcy”)
W ostatnich tygodniach Główny Inspektor Pracy przeprowadził szereg spotkań (m.in. z organizacjami pracodawców i pracowników), których celem było określenie jasnych kryteriów ustalania stosunku pracy. Na bazie tych spotkań powstała lista pytań, które mają pomóc inspektorom podjąć decyzje, czy w rzeczywistości między stronami istnieje stosunek pracy czy relacja cywilnoprawna.
Pytania zawarte na liście nie mają formalnie charakteru rozstrzygającego, ale ich celem jest ułatwianie (szczególnie kontrolerom PIP) podjęcia decyzji o przekształceniu umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę.
GIP przygotował już nawet wstępną listę pytań. Część pytań / kryteriów, określonych w niej jako warunki istnienia stosunku pracy, jest co najmniej zastanawiająca. Wśród pytań, jakie mają pomóc kontrolerom w wydaniu decyzji, znajdują się m.in. poniższe zagadnienia:
- Czy za dane usługi podmiot otrzymuje wynagrodzenie?
- Czy strony określiły zakres obowiązków osoby wykonującej usługi?
Trudno stwierdzić, w jaki sposób odpowiedź tak / nie na powyższe pytania miałaby ułatwić prawidłową kwalifikację danej umowy jako cywilnoprawnej lub umowy o pracę. Łącznie na liście znajdują się 42 pozycje, a każde z pytań umożliwia wyłącznie udzielenie odpowiedzi „TAK” lub „NIE”, bez możliwości zniuansowania sprawy.
Ze względu na to, że do poszczególnych pytań / kryteriów na liście pojawiają się krytyczne głosy, a GIP zapowiada otwartość na zmiany, można się spodziewać, że ostateczna lista kontrolna będzie się różniła od tej, która pojawia się nieoficjalnie w doniesieniach prasowych. O przebiegu rozmów z pracodawcami oraz o innych ważnych doniesieniach będziemy informować na bieżąco.
Czwarty projekt reformy PIP – kluczowe zmiany względem poprzedniej wersji
4 grudnia Stały Komitet Rady Ministrów pracował nad kolejnym (czwartym) projektem reformy Państwowej Inspekcji Pracy. Pełen tekst znowelizowanej ustawy nie został jeszcze opublikowany, jednak z nieoficjalnych informacji płynących z rządu można przewidywać, jakie zmiany mają zostać wprowadzone do projektu.
Zgodnie z tymi informacjami, nowy projekt reformy przewiduje dwie bardzo istotne zmiany:
- rezygnację z rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji PIP;
- likwidacja retroaktywność tej decyzji (zmiana ta nie wpływa jednak na kompetencje US i ZUS w tym zakresie).
Poza powyższymi kwestiami warto zwrócić uwagę na kalendarz wdrożenia zmian – pierwotnie, ustawa miała wejść w życie 1 stycznia 2026 roku (co aktualnie jest już niemożliwe). W kolejnej wersji projektu spodziewane jest natomiast 3-miesięczne vacatio legis, przez co faktyczne wejście w życie przepisów spodziewane jest na I lub II kwartał 2026 r.
O wszelkich zmianach będziemy Państwa informować na bieżąco.
