Zmiany w Ordynacji podatkowej i raportowaniu MDR
Ministerstwo Finansów opublikowało 28 marca 2025 r. projekt ustawy o zmianie Ordynacji podatkowej[1]. W dużej mierze dotyczy on raportowania schematów podatkowych i zakłada w tym obszarze wiele modyfikacji. Część z nich – zgodnie z zapowiedziami – rzeczywiście ma zmniejszyć obowiązki raportowe, co należy ocenić pozytywnie. Inne generują jednak wątpliwości i potencjalne ryzyka dla podatników. Poniżej wskazujemy zmiany, które mogą mieć największy wpływ na dotychczasową praktykę związaną z raportowaniem MDR.
Zwolnienie dla promotorów chronionych tajemnicą zawodową
Jedną z istotnych zmian, jakie przewidziano w projekcie, jest zwolnienie z obowiązku raportowania schematów niestandaryzowanych przez promotorów objętych tajemnicą zawodową. Do grupy tej zaliczają się promotorzy, będący jednocześnie:
- doradcą podatkowym;
- adwokatem;
- radcą prawnym;
- rzecznikiem patentowym.
Oznacza to przeniesienie obowiązku raportowania MDR na korzystających (podatników) lub innych promotorów (nieobjętych tajemnicą zawodową).
Promotorzy objęci tajemnicą zawodową będą jednak zobowiązani do poinformowania korzystającego lub promotora o konieczności złożenia informacji o schematach podatkowych do Szefa KAS. Zmiany te wynikają, m.in. z ostatniego wyroku TSUE (C-694/20) oraz Dyrektywy DAC8.
Zmiany w zakresie cech rozpoznawczych
W celu zachowania zgodności z dyrektywą DAC6 w projekcie ustawy zmodyfikowano niektóre definicje dotyczące ogólnych cech rozpoznawczych, szczególnych cech rozpoznawczych i innych szczególnych cech rozpoznawczych.
Dodatkowo, w projekcie zmian w Ordynacji podatkowej powiązano kryterium głównej korzyści i inne szczególne cechy rozpoznawcze, które nie wynikają z treści wspomnianej dyrektywy. Dotychczasowy brak takiej korelacji często prowadził do nadmiarowego raportowania.
Konsolidacja ról promotora i wspomagającego
Nowelizacja likwiduje – występującą do tej pory – rolę wspomagającego, która ze strony praktycznej generowała dużo wątpliwości. W planowanym brzmieniu ustawy rozróżnienie pomiędzy promotorem a wspomagającym zastąpiono jedną definicją – promotora. Zmiana ta upraszcza strukturę obowiązków związanych z raportowaniem MDR i jest zgodna z podejściem, które wynika z brzmienia Dyrektywy DAC6.
Zwolnienie wybranych podmiotów z raportowania MDR
Wśród propozycji zawartych w projekcie nowelizacji znalazły się wyłączenia z obowiązku raportowania schematów krajowych dla określonych grup podmiotów. Wyłączenia te mają być wprowadzane za sprawą rozporządzenia Ministra Finansów.
Do potencjalnych beneficjentów tego rozwiązania można zaliczyć jednostki wykonujące zadania publiczne – samorządy oraz spółki Skarbu Państwa. Dla sektora prywatnego te zmiany w Ordynacji podatkowej nie przyniosą jednak realnego odciążenia, ponieważ dla większości przedsiębiorców nadal będzie obowiązywać pełny zakres raportowania MDR.
Ograniczenie powielania informacji
Projekt zmian w Ordynacji podatkowej zakłada wprowadzenie wyłączeń z obowiązku raportowania schematów krajowych w sytuacjach, gdy informacje dotyczące uzgodnień zostały już wcześniej przekazane organom podatkowym w innej formie. Dotyczy to w szczególności przypadków, gdy dane:
- znalazły się w składanych przez podatników informacjach o cenach transferowych (TPR-C lub TPR-P);
- zostały uwzględnione w raportach dotyczących wypłat na rzecz nierezydentów (IFT).
Ta zmiana jest krokiem w dobrym kierunku, ponieważ może realnie odciążyć część podatnikowi i ograniczyć dublowanie informacji w systemach administracyjnych.
Biała lista transakcji
Nowelizacja ma wprowadzić długo zapowiadaną „białą listę” – spis transakcji, które nie będą podlegać raportowaniu MDR. Planowane będzie się odbywać wyłączenie w drodze rozporządzenia wydawanego przez Ministra Finansów i ma dotyczyć jedynie uzgodnień krajowych (innych niż transgraniczne).
Zgodnie z założeniami, nawet jeśli dane uzgodnienie spełnia przesłanki uznania go za schemat podatkowy, to w przypadku ujęcia go na „białej liście” nie będzie podlegało obowiązkowi raportowania. Warto jednak zaznaczyć, że katalog „białej listy” może ulegać zmianom.
Brak obowiązku posiadania wewnętrznej procedury MDR
Projekt ustawy nie przewiduje obowiązku posiadania wewnętrznej procedury MDR. Jest to kluczowa zmiana w porównaniu z dotychczasowym brzmieniem ustawy. Wcześniej za brak procedury u podmiotów, które były zobowiązane do tego zobowiązane, groziła kara administracyjna.
Uzupełnianie złożonych informacji MDR-1
Zmiany w Ordynacji podatkowej przewidują, że korzystający oraz promotorzy, którzy złożyli informację MDR-1, będą mogli uzupełnić przekazane dane bez wezwania Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Taka opcja będzie dostępna w szczególności, jeżeli pierwotna informacja będzie niepełna lub zawarte w niej dane okażą się błędne.
Podmioty nie będą mogły uzupełniać zgłoszonych informacji w trakcie kontroli w zakresie obowiązków raportowania MDR – taka możliwość pojawi się dopiero po jej zakończeniu. Uzupełnienia złożone w trakcie kontroli nie będą wywoływać skutków prawnych.
Uproszczenie obowiązku raportowania informacji MDR-3
W wyniku nowelizacji obowiązek raportowania MDR-3 w odniesieniu do zaraportowanego schematu, ograniczono do jednej informacji rocznie. Według projektu korzystający, który w danym roku stosował schemat podatkowy, musi przekazać informację na ten temat do Szefa KAS najpóźniej do końca trzeciego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego lub kalendarzowego (w zależności od podmiotu). Dodatkowo projekt przewiduje wprowadzenie możliwości podpisywania informacji MDR-3 przez pełnomocnika.
Do tej pory raportowanie było bezpośrednio powiązane z terminem złożenia deklaracji dotyczącej podatku, do którego odnosił się schemat podatkowy. Skutkowało to pojawiającymi się wątpliwościami w zakresie terminów złożenia informacji MDR-3. Nowe zmiany ograniczą te trudności interpretacyjne i tym samym uproszczą raportowanie.
Przepisy dotyczące MDR a interpretacje indywidualne
Od momentu, w którym zmiany w Ordynacji podatkowej wejdą w życie, przepisy dotyczące raportowania MDR nie będą mogły być przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną. Biorąc pod uwagę dotychczasową praktykę organów podatkowych w tym zakresie, nowelizacja będzie jedynie uregulowaniem stanowiska wyrażanego przez Dyrektora KIS w postanowieniach o odmowie wydania interpretacji indywidualnie.
Dodatkowe zmiany
Wśród zmian w Ordynacji podatkowej można wyróżnić jeszcze kilka aspektów, takich jak:
- likwidacja obowiązku raportowania informacji MDR-2 szefowi Krajowej Administracji Krajowej;
- nowa konstrukcja obowiązku raportowania – zaproponowano ujednolicenie zasad dotyczących obowiązku raportowania i określenie momentu dokonania, od którego biegnie 30-dniowy termin na wykonanie zgłoszenia do Szefa KAS. Termin ten rozpoczyna się od dnia następującego po tym, gdy promotor:
- udostępni schemat podatkowy, przygotuje go do wdrożenia lub podejmie pierwszą czynność związaną z jego wdrażaniem, albo
- udzieli pomocy, wsparcia lub porady dotyczącej przygotowania, oferowania, organizowania, udostępniania lub wdrażania schematu – w zależności od tego, co nastąpi jako pierwsze.
- nowy system sankcji – w projekcie przewidziano obniżenie maksymalnej sankcji za naruszenia MDR – z 720 do 240 stawek dziennych grzywny.
Co proponowane zmiany oznaczają dla podatników?
Niektóre zmiany proponowane przez Ministerstwo Finansów należy ocenić pozytywnie, ale część nowości może generować dodatkowe ryzyka po stronie podatników. Niemniej trzeba mieć na względzie, że jest to dopiero pierwszy projekt i końcowa wersja nowelizacji może odbiegać od aktualnie postulowanych modyfikacji.
Będziemy śledzić dalsze losy zmian w Ordynacji podatkowej i informować o kolejnych postanowieniach w tej sprawie. A w razie jakichkolwiek pytań w zakresie raportowania MDR zachęcamy do kontaktu!
[1] Projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (numer projektu UD196)
