Kolejna odsłona przepisów implementujących dyrektywę work-life balance
Wielkimi krokami zbliżają się przepisy wprowadzające do polskiego porządku prawnego Dyrektywę work-life balance. Rząd przedstawił ich kolejny projekt[1]. Zakłada on, że z nowymi przepisami pracodawcy będą się mierzyć już od początku sierpnia tego roku, uznając że czasu na przygotowanie się jest wystarczająco dużo. Czy na pewno?
Dodatkowe dni wolne
Projekt zakłada przyznanie pracownikom 5 dni dodatkowego urlopu opiekuńczego w każdym roku kalendarzowym. Będzie mógł on zostać wykorzystany przez pracownika na zapewnienie osobistej opieki lub wsparcia członkowi rodziny bądź osobie w tym samym gospodarstwie domowym, w razie poważnych względów medycznych. Za czas urlopu nie będzie przysługiwać wynagrodzenie. Wobec pracownika korzystającego z urlopu opiekuńczego, pracodawca nie może prowadzić przygotowań do rozwiązania stosunku pracy lub jego wypowiedzenia, jak również takiego wypowiedzenia złożyć. To daleko idąca ochrona.
Oprócz tego, projektowane przepisy przewidują 2 dni (lub 16 godzin) dodatkowego zwolnienia od pracy z powodu działania siły wyższej. Ze zwolnienia pracownik będzie mógł skorzystać w pilnych sprawach rodzinnych, spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli niezbędna będzie jego natychmiastowa obecność. Za czas zwolnienia zachowa on prawo do 50% wynagrodzenia.
Elastyczna organizacja pracy
Rodzicom wychowującym dziecko do lat 8 będą przysługiwały ułatwienia w dostępie do elastycznej organizacji pracy. Projekt nie przewiduje tu żadnych nowych form elastyczności, ponieważ pracownik ma do dyspozycji wnioskowanie o możliwość np. telepracy, przerywanego systemu czasu pracy czy obniżenia wymiaru czasu pracy.
Co ważne, w przypadku korzystania z elastycznej organizacji pracy, pracownik ma być dodatkowo chroniony tj. nie można wobec niego prowadzić przygotowań do rozwiązania lub wypowiedzenia stosunku pracy, poza wyraźnie wskazanymi w przepisie sytuacjami.
Urlop rodzicielski
Nowelizacja przewiduje wydłużenie urlopu rodzicielskiego do 41 tygodni, z tym zastrzeżeniem, że 9 tygodni pozostaje do wykorzystania przez każdego z rodziców bez możliwości jego przeniesienia. A to oznacza, że jeśli pracownica wykorzystała cały przysługujący jej dotychczasowy limit 32 tygodniu, sama nie może już skorzystać z dodatkowych 9 tygodni i jest to wówczas uprawnienie pracownika – ojca. Zasiłek macierzyński za cały okres urlopu rodzicielskiego ma wynosić 70% podstawy wymiaru wynagrodzenia. Jeśli jednak pracownica w terminie 21 dni po porodzie złoży wniosek o cały urlop rodzicielski, przysługiwać jej będzie 81,5% wymiaru za cały okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego.
Całkowitą nowością względem poprzedniego projektu ustawy jest natomiast:
- wydłużenie urlopu rodzicielskiego do 65 tygodni (na jedno dziecko) w przypadku rodziców dzieci posiadających zaświadczenie o ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniu albo nieuleczalnej chorobie zagrażającej życiu, jeżeli powstały one w okresie prenatalnym lub w czasie porodu.
- wprowadzenie nowych płatnych przerw wliczanych do czasu pracy tj. dodatkowe 15 min dla pracowników, których dobowy czas pracy przekracza 9 godzin i kolejne 15 min dla tych, których dobowy czas pracy przekracza 16 godzin.
Projekt w zakresie wdrożenia zasad work-life balance nadal przewiduje, że:
- pracownik wychowujący dziecko do lat 8 może odmówić pracy: w porze nocnej, w systemie przerywanego czasu pracy, godzinach nadliczbowych oraz oddelegowania poza stałe miejsce pracy. Dotychczas granica wieku dziecka wynosiła 4 lata.
- pracownik ma 12 miesięcy od narodzin dziecka na wykorzystanie urlopu ojcowskiego. Dotychczas były to 24 miesiące.
Powyższe założenia to nadal projekt, przy czym wydaje się, że w dużej mierze rozwiązania te będą wdrożone, co wynika choćby z konieczności implementacji unijnych przepisów. O wszelkich zmianach będziemy Państwa na bieżąco informować.
Marta Hausmann-Kostka
Senior Manager | Radca prawny
marta.hausmann@olesinski.com
Patryk Szymion
Intern | Dział prawny
patryk.szymion@olesinski.com
[1] 6 czerwca 2022 r.
