Zatrudnianie cudzoziemców – co nowego w 2026 roku?
Mijający rok obfitował w liczne zmiany dotyczące zatrudniania cudzoziemców. Od 1 czerwca 2025 r. obowiązują nowe przepisy w zakresie legalizacji pracy oraz funkcjonowania tzw. Niebieskich Kart UE. W ostatnich tygodniach rząd wydał natomiast pakiet nowych rozporządzeń w sprawie rynku pracy i legalizacji zatrudnienia cudzoziemców.
Wszystko wskazuje na to, że w 2026 r. ustawodawca nie zwolni tempa, co oznacza, że możemy spodziewać się kolejnych istotnych zmian. Łatwo pogubić się w gąszczu nowych regulacji – poniżej podsumowujemy najważniejsze z nich.
Grudniowe nowości – wyższe opłaty i koniec uproszczeń dla obywateli Gruzji
Na przełomie listopada i grudnia 2025 r. weszły w życie nowe rozporządzenia dotyczące rynku pracy i legalizacji zatrudnienia. Do najważniejszych zmian dla pracodawców należą:
- usunięcie Gruzji listy państw, których obywatele mogą pracować w Polsce na podstawie oświadczenia o powierzeniu pracy (przy czym oświadczenia dla Gruzinów, które zostały wpisane do ewidencji przed 1 grudnia, pozostają ważne),
- znaczącą (nawet czterokrotną) podwyżkę opłat w sprawach legalizacji pracy – m.in. do 400 zł za zezwolenie na pracę na okres powyżej 3 miesięcy, 800 zł za zezwolenie na pracę dla pracownika delegowanego, a także 400 zł za oświadczenie,
- wprowadzenie nowego wzoru wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oraz załączników – urzędy najprawdopodobniej nie będą już akceptować wniosków przygotowanych na starym formularzu.
Zawody deficytowe z pierwszeństwem w procedurach legalizacyjnych
Pod koniec października resort pracy zapowiedział, że do końca 2025 r. opracuje wykaz tzw. zawodów deficytowych. Po wejściu w życie rozporządzenia w tym zakresie, wnioski o wydanie wiz pracowniczych oraz zezwoleń na pracę dla cudzoziemców wykonujących pracę w tych zawodach będą rozpatrywane priorytetowo (po wnioskach dotyczących kontynuacji pracy oraz dla przedsiębiorców wykonujących działalność o istotnym znaczeniu dla gospodarki narodowej).
Ministerstwo nie opublikowało jeszcze projektu rozporządzenia i nie wiadomo, jakie zawody znajdą się w wykazie.
Elektronizacja postępowań pobytowych
Pod koniec listopada sejm uchwalił nowelizację ustawy o cudzoziemcach, która przewiduje elektronizację postępowań w sprawie legalizacji pobytu cudzoziemców.
Zgodnie z nowymi przepisami, wnioski o zezwolenia na pobyt będą składane online, za pośrednictwem portalu „Moduł Obsługi Spraw” (MOS). Aby złożyć wniosek, cudzoziemiec będzie musiał posiadać kwalifikowany podpis elektroniczny lub profil zaufany.
Oficjalnym potwierdzeniem złożenia wniosku nie będzie już stempel w paszporcie, a elektroniczne zaświadczenie wygenerowane przez system. W toku postępowania nadal konieczne będzie jednak osobiste stawiennictwo cudzoziemca w urzędzie i złożenie odcisków palców.
Ustawa oczekuje na podpis Prezydenta. Nie wiadomo jeszcze, kiedy wejdzie ona w życie – termin jest uzależniony od wdrożenia odpowiednich rozwiązań technicznych w portalu MOS.
Co dalej z obywatelami Ukrainy?
Ostatnia nowelizacja „specustawy ukraińskiej” przedłużyła legalny pobyt obywateli Ukrainy w Polsce do 4 marca 2026 r. Dotyczy to wszystkich Ukraińców, którzy:
- wjechali do Polski od 24 lutego 2022 r. w związku z wojną (a więc objętych ochroną czasową),
- posiadali wizy lub karty pobytu z datą ważności przypadającą od 24 lutego 2022 r.,
- 24 lutego 2022 r. przebywali w Polsce w ramach ruchu bezwizowego.
Przepisy unijne przewidują jednak, że ochrona czasowa potrwa co najmniej do 4 marca 2027 r. W związku z tym 9 grudnia w wykazie prac legislacyjnych rządu pojawił się projekt ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających ze „specustawy ukraińskiej”. Zgodnie z przedstawionymi założeniami, przedłużenie legalności pobytu w Polsce do 4 marca 2027 r. obejmie Ukraińców ze wszystkich powyższych kategorii (a nie tylko tych objętych ochroną czasową).
Do tego czasu zawieszone będą też terminy na rozpatrzenie spraw legalizacyjnych. Rząd zakłada także utrzymanie uprawnienia obywateli Ukrainy do wykonywania działalności gospodarczej oraz do pracy na podstawie powiadomienia. Nie wiadomo jednak jeszcze, czy będzie to dotyczyło tylko Ukraińców, którzy już korzystają z tych uprawnień, czy wszystkich.
Karty pobytu „CUKR”
Niezależnie od przedłużenia ochrony czasowej, zgodnie z nowelizacją „specustawy ukraińskiej” z 15 maja 2024 r., Ukraińcy, którzy wjechali do Polski w związku z wojną od 24 lutego 2022 r., będą mogli ubiegać się o kartę pobytu na nowych, uproszczonych zasadach (status „CUKR”). Warunkiem jej wydania będzie:
- posiadanie statusu „UKR” nieprzerwanie przez co najmniej 365 dni – w tym zarówno w dniu 4 czerwca 2025 r., jak i w dniu złożenia wniosku,
- wniesienie opłat – 340 zł za wydanie zezwolenia na pobyt czasowy oraz 100 zł za wydanie karty pobytu.
Procedura przeprowadzana będzie online, za pośrednictwem systemu informatycznego Urzędu ds. Cudzoziemców. Wydane w ten sposób karty pobytu będą ważne przez 3 lata.
Jeżeli cudzoziemiec dwukrotnie nie stawi się w urzędzie wojewódzkim na wezwanie wojewody w celu odebrania karty lub wyjedzie z Polski na ponad 6 miesięcy, karta zostanie unieważniona.
Obywatele Ukrainy posiadający karty pobytu wydane w powyższej, specjalnej procedurze, będą mogli prowadzić działalność gospodarczą na takich samych zasadach, jak obywatele polscy. Będą mogli również wykonywać pracę bez dodatkowego zezwolenia. W takim przypadku pracodawca nie będzie musiał powiadamiać o powierzeniu pracy obywatelowi Ukrainy.
Mimo że przepisy dotyczące tej procedury uchwalono już w 2024 roku, to nadal oczekujemy na wdrożenie rozwiązań technicznych, które w praktyce umożliwią ubieganie się o karty pobytu „CUKR”. Możemy spodziewać się, że pojawią się one w 2026 roku – wraz z nowymi funkcjami w portalu MOS.
Służymy wsparciem we wszystkich sprawach związanych z legalizacją pobytu i pracy cudzoziemców w Polsce. Zapraszamy do kontaktu!
