Nowelizacja ustawy o KRS zniesie obowiązek publikacji wpisów w MSiG
Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiedziało nowelizację ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). Planowane zmiany mają na celu dalszą elektronizację procedury rejestrowej, zmniejszenie kosztów ponoszonych przez przedsiębiorców, a także ułatwienie podmiotom publicznym dostępu do danych z KRS. Co dokładnie ulegnie zmianie? Poniżej prezentujemy najważniejsze założenia nowelizacji ustawy o KRS.
Likwidacja obowiązku dokonywania wpisów w MSiG
Przedsiębiorcy, składający obecnie wniosek o wpis do KRS, muszą uiszczać opłatę za ogłoszenie wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (MSiG). Publikacje te mają charakter automatyczny, co oznacza, że nie ma konieczności składania odrębnego wniosku. Dane z KRS są przekazywane przez sąd rejestrowy do MSiG z urzędu, ale publikacja ta wymaga uprzedniego uiszczenia odpowiedniej opłaty. Planowana nowelizacja ustawy o KRS zniesie ten obowiązek, co zmniejszy koszty postępowania rejestrowego.
Po wejściu w życie nowych przepisów zarówno wnioski o wpis do rejestru, jak i o zmianę danych (np. adresu spółki, zmiany zarządu czy przedmiotu działalności spółki), będą automatycznie tańsze o koszt ich publikacji. Dla przedsiębiorców oznacza to bardziej przejrzysty proces rejestrowy i mniejsze obciążenia finansowe.
W uzasadnieniu do projektu wskazano, że konieczność publikacji danych w MSiG jest zbędna z powodu ich powszechnej dostępności w systemie KRS. Wpis do rejestru będzie więc nie tylko podstawą domniemań wynikających z ustawy, ale też jedynym wymaganym źródłem informacji – zarówno dla rejestru przedsiębiorców, jak i rejestru stowarzyszeń, fundacji czy samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej.
Dostęp do danych z KRS dla podmiotów publicznych przez usługi sieciowe
Planowana nowelizacja ustawy o KRS umożliwi podmiotom publicznym uzyskiwanie informacji z KRS za pośrednictwem usług sieciowych, takich jak interfejs API. Aktualnie mają one możliwość wglądu do takich danych na 2 sposoby – poprzez wyszukiwarkę internetową lub odpisy i wyciągi uzyskane z Centralnej Informacji KRS.
Po zmianie przepisów podmioty publiczne będą mogły zawnioskować do Ministra Sprawiedliwości o zgodę na udostępnienie danych z KRS za pośrednictwem usług sieciowych. Wniosek będzie musiał przedstawiać konkretne zadania ustawowe, które wymagają dostępu do takich informacji. Zgoda zostanie udzielona przez Ministra Sprawiedliwości, jeśli dany podmiot publiczny będzie miał:
- odpowiednie systemy do identyfikacji osób uzyskujących informacje z KRS,
- zabezpieczenia techniczne chroniące ich dane.
Celem zmiany jest usprawnienie wykonywania zadań podmiotów publicznych. Dotyczy to szczególnie podmiotów uprawnionych do badania sytuacji majątkowej oraz działalności uczestników obrotu prawno-gospodarczego.
Dalsza elektronizacja procedury rejestrowej
Projektowane zmiany dążą do pełnej elektronizacji procesu rejestracji wpisów w KRS. Obecnie wnioski i pisma dotyczące rejestru stowarzyszeń, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej mogą być składane w formie papierowej albo elektronicznej. Prowadzi to do wydłużenia czasu rozpatrzenia wniosków oraz zwiększenia koniecznych wydatków.
Po nowelizacji ustawy o KRS wnioski będzie można składać wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Co więcej, akta będą prowadzone tylko w formie elektronicznej – analogicznie jak w przypadku rejestru przedsiębiorców.
Pełna cyfryzacja rejestru może pozytywnie wpłynąć na poprawność wypełnianych wniosków, a w konsekwencji usprawnić pracę sądów rejestrowych. Dane statystyczne pokazują, że aż ponad 34% papierowych wniosków o rejestrację w rejestrze stowarzyszeń złożonych w 2023 roku było odrzucanych z powodu błędów formalnych. W systemie elektronicznym współczynnik ten wynosi około 11,5%.
Likwidacja obowiązków gmin dotyczących formularzy rejestracyjnych
Nowelizacja ustawy o KRS ma także usunąć nieścisłości prawne związane z elektronizacją postępowania rejestrowego. Projekt rezygnuje z nałożonego na gminy obowiązku zapewniania papierowych formularzy wniosków do rejestracji spółek jawnych oraz z udzielania informacji o opłatach i właściwości sądów rejestrowych.
Źródłem nieścisłości jest fakt, że od 2021 roku taką spółkę można zarejestrować jedynie na podstawie wniosku w formie elektronicznej. To z kolei sprawia, że wspomniany obowiązek jest zbędny.
Terminy wejścia w życie
Planowo ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia. Wyjątkiem są zmiany w zakresie postępowań rejestrowych dotyczących podmiotów z rejestru stowarzyszeń, które wejdą w życie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia nowelizacji. Dłuższy termin ma dać czas organizacjom na przygotowanie się do nowych zasad i dostosowanie do pracy wyłącznie w systemie teleinformatycznym.
Jak ocenić planowaną nowelizację ustawy o KRS?
Projektowana nowelizacja niesie ze sobą korzyści finansowe i organizacyjne dla przedsiębiorców oraz organizacji. Wnioski o wpis czy zmianę danych w MSiG będą tańsze, ponieważ nie będą już obciążone dodatkowymi opłatami za ogłoszenia. Natomiast pełna cyfryzacja rejestru stowarzyszeń przyniesie szybsze rozpoznawanie spraw, mniejsze obciążenie administracyjne i sprawniejsze działanie całego systemu.
Planowane zmiany należy ocenić pozytywnie. Upraszczają procedury, ograniczają koszty, zwiększają przejrzystość i odpowiadają na oczekiwania nowoczesnego, cyfrowego państwa.
Będziemy na bieżąco monitorować proces legislacyjny. W razie jakichkolwiek pytań dotyczących postępowania rejestrowego KRS zachęcamy do kontaktu!
