Koniec okresu przejściowego CBAM. Co musi wiedzieć przedsiębiorca importujący towary objęte CBAM?
Z początkiem 2026 r. rozpoczął się okres pełnego wdrożenia CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism), co istotnie zmienia otoczenie prawne i rynkowe dla przedsiębiorców uczestniczących w międzynarodowym handlu towarami objętymi tymi regulacjami.
Obowiązki w okresie pełnego wdrożenie CBAM
Przedsiębiorstwa importujące wybrane towary (m.in. stal, cement, aluminium, wodór, nawozy) są zobowiązane do:
- dokonania rejestracji w rejestrze CBAM (nie jest to ten sam rejestr przejściowy, w którym do tej pory przedsiębiorcy się rejestrowali),
- rocznego deklarowania ilości sprowadzonych towarów i związanych z nimi emisji,
- nabywania i umarzania certyfikatów odpowiadających emisjom wbudowanym w importowane towary.
Co istotne, chociaż pełny obowiązek rozliczania się w ramach CBAM już obowiązuje, to możliwość zakupu certyfikatów CBAM, niezbędnych do pokrycia emisji za 2026 rok, pojawi się dopiero od 1 lutego 2027 roku.
Polska ustawa wdrażająca CBAM
W grudniu tego roku Prezydent RP podpisał ustawę[1], która częściowo wdraża do polskiego porządku prawnego przepisy dotyczące CBAM.
Ustawa określa krajowe ramy instytucjonalne i proceduralne funkcjonowania mechanizmu – w szczególności zasady dostępu importerów i ich pośrednich przedstawicieli celnych do rejestru CBAM za pośrednictwem PUESC. Reguluje także procedurę nadawania, odmowy nadania oraz cofania statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM.
Polska ustawa precyzuje również kompetencje krajowych organów odpowiedzialnych za weryfikację sprawozdań, prowadzenie rejestru CBAM oraz nakładanie sankcji administracyjnych.
Trwają prace nad czasowym zawieszeniem CBAM dla wybranych towarów
Na poziomie unijnym trwają prace nad możliwością czasowego zawieszenia stosowania CBAM wobec niektórych grup towarowych – w szczególności nawozów.
Projekt przepisów[2] przewidujących taką możliwość został już opublikowany, jednak nie wszedł jeszcze w życie. Nowe regulacje są nadal procedowane i oczekują na przyjęcie przez Parlament Europejski oraz Radę UE.
Zgodnie z założeniami, Komisja Europejska będzie mogła – w razie poważnych i nieprzewidzianych zakłóceń na rynku wewnętrznym – czasowo wyłączyć określone towary spod obowiązków CBAM poprzez wydanie odpowiedniego aktu delegowanego.
Do czasu formalnego przyjęcia nowych przepisów obowiązują jednak dotychczasowe zasady, a przedsiębiorcy powinni postępować zgodnie z aktualnymi wymogami, w tym dbać o rejestrację w systemie CBAM.
Co dalej w sprawie CBAM?
Pełne wejście w życie CBAM oznacza istotne zmiany dla firm zaangażowanych w międzynarodowy handel. W najbliższym czasie należy śledzić zarówno krajowe, jak i unijne inicjatywy legislacyjne, w szczególności dotyczące zakresu i formy raportowania, a także ewentualnych wyjątków.
Wsparcie dla przedsiębiorstw
Jeśli potrzebują Państwo wsparcia w tym lub innym zakresie związanym z CBAM, zachęcamy do kontaktu. Wspieramy przedsiębiorstwa na każdym etapie – od analizy obowiązków, przez wdrożenie odpowiednich procedur, po bieżące monitorowanie zmian w przepisach.
[1] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20250001863/O/D20251863.pdf
[2] https://eur-lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:a837cf93-db4d-11f0-8da2-01aa75ed71a1.0001.02/DOC_1&format=PDF
