Jak zgodnie z prawem oznaczać i reklamować produkty w branży spożywczej?
W grudniu poznaliśmy projekt ustawy[1], która ma wdrożyć do polskiego prawa unijne przepisy przeciwdziałające greenwashingowi i wspierające świadomy wybór konsumenta. Zmiany obejmują nowe obowiązki informacyjne dla przedsiębiorców oraz ograniczenia w komunikacji marketingowej.
Twierdzenia dotyczące ekologiczności
Projekt ustawy definiuje, czym są „twierdzenia dotyczące ekologiczności”. To każdy komunikat marketingowy – bez względu na jego formę (tekst, grafika, symbol, nazwa produktu lub firmy) – który nie jest prawnie wymagany, a sugeruje lub stwierdza wprost, że produkt, marka lub firma:
- ma pozytywny wpływ na środowisko,
- nie wpływa na środowisko,
- jest mniej szkodliwy dla środowiska niż inne,
- poprawiła swój wpływ na środowisko.
W praktyce oznacza to, że wszystkie komunikaty, które budują „zielony” wizerunek (np. hasła typu „eko”, „przyjazny środowisku” czy grafiki z zielonymi liśćmi), muszą spełniać nowe wymogi.
Zakazy dotyczące komunikatów środowiskowych
Projekt wprowadza nowe zakazy w tzw. „czarnej liście” nieuczciwych praktyk dotyczących reklamy i oznakowania produktów. Najważniejsze z nich to:
- Zakaz używania niezweryfikowanych oznaczeń ekologicznych
- Producent żywności nie może samodzielnie stworzyć i stosować oznaczenia sugerującego ekologiczność produktu, jeśli nie stoi za nim niezależna certyfikacja (akredytowana lub oparta o normę ISO/IEC 17065 czy ISO/IEC 17021‑1).
- Zakaz ogólnych twierdzeń ekologicznych bez potwierdzenia
- Nie można używać ogólnych haseł typu „przyjazny dla środowiska”, „eko”, „zielony”, jeśli firma nie wykaże tzw. uznanej wysokiej efektywności ekologicznej.
- Zakaz wprowadzających w błąd twierdzeń cząstkowych
- Nie wolno przedstawiać całego produktu lub działalności jako ekologiczne, jeśli tylko ich wybrane aspekty spełniają takie kryteria.
- Zakaz twierdzeń o neutralności klimatycznej opartych na kompensacji
- Nie można reklamować produktu jako neutralnego klimatycznie, o ograniczonym lub pozytywnym wpływie na środowisko pod względem emisji gazów cieplarnianych, jeśli opiera się to wyłącznie na kompensowaniu emisji.
- Zakaz przypisywania powszechnych wymogów prawnych jako wyjątkowych cech
- Nie można przedstawiać wymogów nałożonych przepisami na wszystkie produkty danej kategorii jako szczególnej cechy wyróżniającej ofertę przedsiębiorcy.
- Zakaz obietnic przyszłych korzyści ekologicznych bez pokrycia
- Nie wolno składać obietnic przyszłej poprawy ekologicznej, jeśli nie są one poparte szczegółowym, realistycznym i publicznie dostępnym planem – z mierzalnymi celami, zapewnionymi zasobami oraz regularną weryfikacją przez niezależnego eksperta, którego ustalenia są ujawniane konsumentom.
- Zakaz reklamowania nieistotnych korzyści
- Nie można reklamować jako zalet cech, które nie mają znaczenia dla konsumentów i nie wynikają z produktu lub działalności przedsiębiorcy.
Komunikacja marketingowa w branży spożywczej bez greenwashingu – od kiedy?
Nowe przepisy mają pomóc w wyeliminowaniu nieuczciwej komunikacji ekologicznej. Przedsiębiorcy z branży spożywczej muszą dostosować się do nowych wymogów przed przewidywaną datą wejścia w życie ustawy (według projektu - 27 września 2026 r.).
Kluczowe będzie:
- przeszkolenie zespołów marketingowych w zakresie dozwolonych i zabronionych praktyk,
- dostosowanie oznakowania produktów i komunikacji,
- upewnienie się, że wszystkie komunikaty kierowane do konsumentów są rzetelne, precyzyjne i należycie udokumentowane.
Pozwoli to ograniczyć ryzyko sankcji, ale też przyczyni się do budowy wiarygodnego wizerunku firmy w oczach coraz bardziej świadomych i wymagających konsumentów.
Oferujemy wsparcie dla przedsiębiorców
Jeśli potrzebują Państwo wsparcia w zakresie dostosowania komunikacji marketingowej, oznakowania produktów lub interpretacji nowych obowiązków wynikających z nadchodzących zmian prawnych, zapraszamy do kontaktu. Pomagamy firmom z branży spożywczej wdrażać zgodne z przepisami praktyki informacyjne i marketingowe.
[1] Projekt ustawy z 16 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (UPNPR) oraz ustawy o prawach konsumenta (UPK)
